Jews and Communists in Occupied Warsaw
Zagłada Żydów. Studia i Materiały, No. 14 (2018), Pages: 80-114
Submission Date: 2020-09-27Publication Date: 2018-12-20
https://doi.org/10.32927/ZZSiM.61
Abstract
This article describes how Jewish communists associated with the milieu of the illegal Polish Workers’ Party were hiding in occupied Warsaw. The communists created an exclusive help network, which had substantial assets: opportunities for obtaining false papers, means of subsistence, and accommodation. It also gave one a chance to participate in the struggle against the Germans and a sense of meaning. The help network was not established for the purpose of helping the Jews – the Jews and their families were aided as party members, somewhat incidentally
References
Źródła archiwalne
Google Scholar
Archiwum Akt Nowych (AAN)
Google Scholar
/XXI-1, Gwardia Ludowa, Obwód I Warszawski, „Raport w sprawie aresztowania tow. Huberta”
Google Scholar
/II-44, Delegatura Rządu na Kraj
Google Scholar
/R-100, „Centralna technika PPR”
Google Scholar
/R-124, Organizacja Młodzieży Socjalistycznej „Spartakus” w latach 1935–1941
Google Scholar
/R-126, „Technika warszawska PPR 1942–1944”
Google Scholar
/R-236, „Centralna paszportówka PPR”
Google Scholar
/R-285, „Działalność organizacji przedpepeperowskich, Grupy Inicjatywnej, powstanie PPR”
Google Scholar
, Zbiór akt osobowych działaczy ruchu robotniczego
Google Scholar
/411, Akta Ryszarda Nazarewicza, „Sprawy żydowskie”
Google Scholar
Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej (AIPN)
Google Scholar
Zespół Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich
Google Scholar
/415, Robb-Narbutt Ignacy
Google Scholar
/929 „Dot. Narbutta Ignacego”, Relacja Ignacego Robb-Narbutta
Google Scholar
Archiwum Instytutu Yad Vashem (AYV)
Google Scholar
O.3, Relacje
Google Scholar
Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego (AŻIH)
Google Scholar
, Relacje Żydów Ocalałych z Zagłady
Google Scholar
, Pamiętniki Żydów Ocalałych z Zagłady
Google Scholar
USC Shoah Foundation, Visual History Archive (USC, VHA)
Google Scholar
Archiwum United States Holocaust Memorial Musuem (USHMM)
Google Scholar
331.1., Wiera Sierpinska papers
Google Scholar
Archiwum Studium Polski Podziemnej w Londynie (SPP)
Google Scholar
PRM 76/1, Kraj, sprawozdania, meldunki, komunikaty
Google Scholar
Archiwum własne autorki
Google Scholar
Literatura przedmiotu
Google Scholar
Alef-Bolkowiak Gustaw, Gorące dni, wyd. 3, Warszawa: Wydawnictwo MON, 1971.
Google Scholar
Bartoszewski Władysław, 1859 dni Warszawy, Kraków: Znak, 1984.
Google Scholar
Borzęcki Oskar, Brygada Korwina w szeregach ZWZ–AK w latach 1941–1943, „Dzieje Najnowsze” 2015, nr 3.
Google Scholar
Cukierman Icchak, „Antek”, Nadmiar pamięci (siedem owych lat). Wspomnienia 1939–1946, tłum. Zoja Perelmuter, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000.
Google Scholar
Domańska Aleksandra, Ulica cioci Oli. Z dziejów rewolucjonistki Warszawa: Krytyka Polityczna, 2013.
Google Scholar
Dreifuss Havi, Changing Perspectives on Polish-Jewish Relations during the Holocaust, Jerusalem: Yad Vashem, 2012.
Google Scholar
Edelman Marek, Getto walczy. Udział Bundu w obronie getta warszawskiego, Łódź: CK Bund, 1945.
Google Scholar
Engelking Barbara, Ocaleni z Holocaustu, Warszawa: Cyklady, 1993.
Google Scholar
Engelking Barbara, Dariusz Libionka, Żydzi w powstańczej Warszawie, Warszawa: Centrum Badań nad Zagładą Żydów, 2010.
Google Scholar
Gontarczyk Piotr, Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy (1941–1944), Warszawa: Fronda, 2006.
Google Scholar
Grupińska Anka, Odczytanie Listy. Opowieści o powstańcach żydowskich, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2003.
Google Scholar
Hillebrandt Bogdan, „Trybuna Wolności” – centralny organ PPR w okresie okupacji (zarys informacyjny), „Rocznik Historii Czasopiśmiennictwa Polskiego” 1964, nr 3.
Google Scholar
Konspiracyjny Związek Walki Młodych w Warszawie, konsultacja naukowa Bogdan Hillebrandt, Warszawa: Warszawska Komisja Historyczna Stowarzyszenia „Pokolenia”, 2008, z. 1.
Google Scholar
Kowalska-Kiryluk Izolda „Krystyna”, W warszawskiej organizacji [w:] Wspomnienia warszawskich peperowców 1939–1944, Warszawa: Książka i Wiedza, 1963.
Google Scholar
Libionka Dariusz, Weinbaum Laurence, Bohaterowie, hochsztaplerzy, opisywacze. Wokół
Google Scholar
Żydowskiego Związku Wojskowego, Warszawa: Stowarzyszenie Centrum Badań nad Zagładą Żydów, 2012.
Google Scholar
Lubetkin Cywia, Zagłada i powstanie, tłum. Maria Krych, Warszawa: Książka i Wiedza, 1999.
Google Scholar
Łęczycki Franciszek, W szeregach walki o niepodległą i sprawiedliwą [w:] Wspomnienia warszawskich peperowców 1939–1944, Warszawa: Książka i Wiedza, 1963.
Google Scholar
Mark Bernard, Poterański Wacław, Jabłoński Wacław, Wokó ł problemu rezydentury
Google Scholar
NKWD w getcie warszawskim, „Pamię ć i Sprawiedliwoś ć ” 2005, nr 4.
Google Scholar
Najberg Leon, Ostatni powstańcy getta, Warszawa: ŻIH, 1993.
Google Scholar
Nazarewicz Ryszard, Armii Ludowej dylematy i dramaty, Warszawa: Oϐicyna Drukarska, 1998.
Google Scholar
Paulsson Gunnar S., Utajone miasto. Żydzi po aryjskiej stronie Warszawy 1940–1945, tłum.
Google Scholar
Elżbieta Olender-Dmowska, Kraków: Znak i Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN, 2009.
Google Scholar
Sowińska Stanisława „Barbara”, Lata walki, Warszawa: Książka i Wiedza, 1962.
Google Scholar
Spałek Robert, Komuniści przeciwko komunistom. Poszukiwanie wroga wewnętrznego w kierownictwie partii komunistycznej w Polsce w latach 1948–1956, Poznań: Zysk i S-ka, 2014.
Google Scholar
Strzembosz Tomasz, Akcje zbrojne podziemnej Warszawy 1939–1945, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1983.
Google Scholar
Szczygielski Zbigniew, Członkowie KPP 1918–1939 w świetle badań ankietowych, Warszawa: Książka i Wiedza, 1989.
Google Scholar
Temkin-Bermanowa Basia, Dziennik z podziemia, Warszawa: ŻIH i Twój Styl, 2000.
Google Scholar
Wróbel Piotr, Wokó ł problemu rezydentury NKWD w getcie warszawskim, „Pamięći Sprawiedliwoś ć ” 2005, nr 4.
Google Scholar
Urynowicz Marcin, Zorganizowana i indywidualna pomoc Polaków dla ludności żydowskiej eksterminowanej przez okupanta niemieckiego w okresie drugiej wojny światowej [w:] Polacy i Żydzi pod okupacją niemiecką 1939–1945. Studia i materiały, red. Andrzej Żbikowski, Warszawa: IPN, 2006.
Google Scholar
License
Copyright (c) 2018 Author&"Holocaust Studies and Materials"

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
The journal is published under the Diamond Open Access Standard, CC-BY-4.0 Deed - Attribution 4.0 International - Creative Commons
Most read articles by the same author(s)
- Jan Grabowski, Barbara Engelking, Warsaw Jews Expelled from Switzerland to the General Government , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: 2008: Holocaust Studies and Materials
- Basia Temkin-Bermanowa, Barbara Engelking, „Z dziejów archiwum Żydowskiego Ruchu Podziemnego” Basi Temkin-Bermanowej , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 19 (2023)
- Barbara Engelking, Dreams as a Source for Holocaust Research , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 9 (2013)
- Barbara Engelking, The Memoir of Doctor Chaim Einhorn, a Physician from a Warsaw Ghetto Hospital , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. Holocaust Studies and Materials (2017)
- Yisrael Gutman, Barbara Engelking, How the 'Aryan side' was seen from within the Warsaw ghetto. Barbara Engelking talks with professor Israel Gutman , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 1 (2005)
- Barbara Engelking, Dreams as a Source for Holocaust Research , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. Holocaust Studies and Materials (2013)
- Barbara Engelking, “We are competely dependent on them . . .” – relations between the helpers and the hiding as exemplified by Fela Fischbein’s diary , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: 2010: Holocaust Studies and Materials
- Barbara Engelking, “We are competely dependent on them...” – relations between the helpers and the hiding as exemplified by Fela Fischbein’s diary , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 4 (2008)
- Barbara Engelking, Notes by Jan Górnicki (Ber Oszer Weisbaum) , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. Holocaust Studies and Materials (2013)
- Barbara Engelking, The Source of All Sources. The Four Warsaw Volumes of Ringelblum’s Archive , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 10 (2014)
Similar Articles
- Jacek Nowakowski, Teaching about the Holocaust in the United States , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 8 (2012)
- Stanislovas Stasiulis, Violeta Davoliūtė, Neighbors look to Neighbors. Debates over the Holocaust in Lithuania , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 21 (2025)
- Barbara Engelking, The diary of Pinkus Blumenfeld , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 20 (2024)
- Anne-Christin Klotz, Spiegel Jasmin, „This is not the time to dream?“ An explorative psychoanalytical and historical reading of selected dreams in diaries written by Jewish victims of the Holocaust in occupied Poland (1939–1945) , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 20 (2024)
- Adam Kopciowski, Dariusz Libionka, Notes of a member of the Jewish Combat Organization Command, Hersh Berliński , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 19 (2023)
- Jacek Leociak, “I Did not Demand any Payment for the Aforementioned Memoirs.” How Władysław Wójcik Rescued Chaim Aron Kapłan’s Diary and the Ringelblum Archive , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 13 (2017)
- Dariusz Libionka, Jan Grabowski, The Anatomy of the Incriminating Letter Regarding Father Tadeusz Puder Sent by Father Stanisław Trzeciak , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 13 (2017)
- Zuzanna Schnepf-Kołacz, In a Ciechania presbytery The story of saving Zofia Trembska. A case study , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: 2010: Holocaust Studies and Materials
- Jerzy Giebułtowski, The History of an Invoice. A Comment on a Footnote or Heinrich Himmler’s Central Park , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 12 (2016)
- Jacek Leociak, Ewa Wiatr, Krystyna Radziszewska (red.), Oblicza getta. Antologia tekstów z getta łódzkiego , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 16 (2020)
<< < 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 > >>
You may also start an advanced similarity search for this article.
English
Język Polski
https://orcid.org/0000-0001-8361-4427
