ROK 2027

Szacunki i liczby w badaniach nad Zagładą: ograniczenia, zagrożenia i perspektywy

W debatach o przebiegu Zagłady często pojawia się element sporu o szacunki i liczby w odniesieniu na przykład do ofiar obozów koncentracyjnych i zagłady, mordu w Jedwabnem, Polaków wydających i mordujących Żydów bądź przeciwnie, ratujących i represjonowanych z tego powodu. Ponieważ uczyniono z tej sprawy kwestię polityczną, zaistniał dysonans poznawczy: z jednej strony pojawiły się twierdzenia o milionach Polaków pomagających Żydom, z drugiej o dwustu i więcej tysiącach uwikłanych w ich eksterminację, z powołaniem się na analizy i dane źródłowe. Badania ilościowe, których celem jest weryfikacja szacunków funkcjonujących w literaturze przedmiotu i domenie publicznej, a przede wszystkim dostarczenie danych mających stanowić punkt wyjścia nowych hipotez, cechują liczne ograniczenia. Problemem są luki w materiale źródłowym, czasem też jego mała wiarygodność i przypadkowość. Poza tym liczby same w sobie nie wyjaśniają badanych zjawisk i muszą je wspierać badania jakościowe. W obu przypadkach wymagane jest krytyczne podejście do źródeł, odłożenie na bok emocji, wypracowanie i stosowanie właściwych metod, a także stworzenie przestrzeni do prowadzenia dyskusji akademickich. (czytaj więcej ....)

Kalendarz i procedura przyjmowania tekstów

15 maja 2026 r. – ostateczny termin nadsyłania propozycji artykułu zawierającego:

• konspekt artykułu, na który się składają: tytuł, główne tezy, metodologia, źródła; objętość do 1800 znaków,
• krótka nota o autorze zawierająca informacje o karierze akademickiej, bieżącej afiliacji, zainteresowaniach i dokonaniach badawczych, wykaz najważniejszych

Propozycję artykułu należy przesyłać mailowo na adres redakcji: redakcja@holocaustresearch.pl

30 maja 2026 r. – termin ostatecznej decyzji Redakcji o przyjęciu propozycji i zamawiania tekstów

2 stycznia 2027 r. – nieprzekraczalny termin nadsyłania tekstów poprzez system czasopisma https://zagladazydow.pl/index.php/zz/about/submissions

Wytyczne dla autorów - https://zagladazydow.pl/index.php/zz/zasady

* * *

ROK 2026

Powiązania naukowej refleksji nad Zagładą ze współczesnością – nowe źródła i technologie w badaniach

Ostatnia dekada przyniosła przełom w badaniach nad Zagładą zarówno w zakresie dostępności źródeł archiwalnych, jak i narzędzi cyfrowych wykorzystywanych do analizy materiałów źródłowych. Digitalizacja, stworzenie cyfrowych repozytoriów, integracja opisów archiwalnych oraz metadanych poszerzyły dostępność zasobów dla badaczy i badaczek, a także wyłoniły nowe tematy oraz zwiększyły możliwości badawcze ... (czytaj więcej ...)

* * *

ROK 2025

Zagłada i współczesność

Tematem przewodnim 21 numeru rocznika „Zagłada Żydów. Studia i Materiały” będą szeroko rozumiane powiązania naukowej refleksji nad Zagładą ze współczesnością. Interesuje nas ta problematyka w trojaki sposób (czytaj więcej ...)

*   *   *

ROK 2024

Zagłada i Psychologia

Numer 20 rocznika Zagłada Żydów. Studia i Materiały będzie tomem jubileuszowym. Pojawią się w nim teksty podsumowujące, bilanse, próby spojrzenia na wybrane zagadnienia z perspektywy dwudziestu lat. Ponadto tematem przewodnim numeru będzie ZAGŁADA I PSYCHOLOGIA. (czytaj więcej ...)

Janusz Korczak notował w swoim dzienniku: „Rad i nierad jestem. Gniewam się, cieszę, niepokoję, oburzam się, pragnę doznać i uniknąć, dobrze życzę, wzywam o karę bożą czy ludzką. […] wszystko to teoretyczne. Na obstalunek. Płasko, szaro, zwyczajowo, zawodowo, jak przez mgłę, zamazane uczucia, bezwymiarowe, Są obok mnie, ale nie ma ich we mnie. […] Indolencja. Nędza uczuć. […] Już wie, że musi umrzeć. I co dalej? Przecież nie umiera się więcej niż raz?”. (czytaj więcej ...)

*   *   *

ROK 2023

Rozliczenia w pierwszych latach po Zagładzie: sprawiedliwość, zemsta, pamięć

Numer 19 naszego rocznika będzie poświęcony powojennym ROZLICZENIOM, ze szczególnym naciskiem na POSZUKIWANIE SPRAWIEDLIWOŚCI w latach 1944–1949. Źródłami do badań mogą być akta dochodzeń prokuratorskich, akta procesów zbrodniarzy nazistowskich i kolaborantów, akta sądów społecznych i koleżeńskich, a także akta sądów grodzkich, rozstrzygających sprawy dotyczące mienia. Materiały te są od wielu lat wykorzystywane przez badaczy, ale wciąż w sposób niewyczerpujący ich potencjału i ogromnego zasobu (czytaj więcej ...)

*   *   *

ROK 2022

Ucieczki przed Zagładą

Numer 18 rocznika „Zagłada Żydów. Studia i Materiały” (rok 2022) chcemy poświęcić szeroko rozumianym UCIECZKOM przed Zagładą. Interesować nas będą zarówno ucieczki w sensie dosłownym, jak i metaforycznym. Po pierwsze więc chodzi o szybkie oddalenie się z niebezpiecznego czy groźnego miejsca. Może to być błyskawiczna, spontaniczna reakcja na zagrożenie bądź skrupulatnie przemyślana i starannie przygotowywana strategia przetrwania, ocalenia (czytaj więcej ...)

*   *   *

ROK 2021

Zagłada w przestrzeni publicznej: artykulacje, nadużycia, przechwycenia

Numer 17 rocznika „Zagłada Żydów. Studia i Materiały” (rok 2021) chcemy poświęcić różnym formom obecności Zagłady w przestrzeni publicznej. Chodzi nam nie tylko o historię Holokaustu czy sposoby jej uprawiania, ale też o jej ideologizowanie i instrumentalizowanie w celach politycznych, a także o szeroko pojęte reprezentacje doświadczenia Zagłady: w sztuce, filmie, literaturze; o strategie wystawiennicze w muzeach i o praktyki komemoratywne w przestrzeni społecznej; last but not least — o obecność Zagłady w nowych mediach, głównie w Internecie (chodzi zarówno o strony edukacyjne, strony oficjalnych instytucji badawczych czy muzealnych, jak i o media społecznościowe oraz inicjatywy osób prywatnych i organizacji społecznych). Redakcja wraca w ten sposób do zagadnień, które stanowiły rdzeń numeru 6 (rok 2010), ale w zmienionej i rozszerzonej formule. Chcemy dzięki temu zrozumieć, z jakich powodów doszło do zerwania ciągłości historycznej w pojmowaniu Zagłady (jako zdarzenia minionego o określonej strukturze) i przekształcenia jej w pojedyncze, aktualizowane współcześnie fakty pamięciowe, zagarniane i przechwytywane przez jednostki i całe zbiorowości (czytaj więcej ...)