Artykuł przybliża dorobek badawczy Filipa Friedmana, wybitnego historyka pochodzącego ze Lwowa, Ocalałego, którego żona i córka zginęły w Zagładzie. Friedman był pionierem w badaniach nad Zagładą. Jego wkład w te badania polegał na wyznaczeniu kierunków badań, opracowaniu metodologii i narzędzi badawczych, a także stworzeniu dokumentacji Zagłady.

Tuż po wojnie Friedman jako jeden z pierwszych opracował program badań nad Zagładą, w którym uwzględnił zagadnienia takie jak: miejsce Żydów w ideologii nazistowskiej, kolejne etapy prześladowań Żydów, charakterystyka życia żydowskiego i opór wobec nazistowskiej polityki eksterminacji, nazistowskie zbrodnie ludobójstwa, stosunek ludności nieżydowskiej do prześladowań Żydów i reakcje wolnego świata, w tym jiszuwu, na Zagładę. Friedman był przekonany, że podstawą opracowań na temat „ostatecznego rozwiązania” powinny być reakcje ofiar i ich życie w cieniu nadchodzącej zagłady. Ostro krytykował historyków, którzy badania Holokaustu opierali tylko na dokumentacji nazistowskiej, bez uwzględnienia żydowskiej perspektywy. Samego Friedmana najbardziej interesowały dwa zagadnienia: Judenraty oraz opór żydowski. Badał działalność rad żydowskich w kontekście wewnętrznego życia gett, oddziaływaniu rad na mieszkańców gett. Studiując opór żydowski Friedman stworzył szerokie koncepcję tej postawy, która poza działaniami zbrojnymi uwzględnił również działania w sferze duchowej i kulturalnej.

Filip Friedman był też jednym z pierwszych historyków, który zwrócił uwagę na uniwersalne znaczenie Zagłady. Uważał, że ludzkie i moralne implikacje „ostatecznego rozwiązania” dotyczą nie tylko dla Żydów, ale całej ludzkości. Wychodził również z założenia, że Żydzi byli pierwszymi, ale nie jedynymi ofiarami nazistowskiej polityki eksterminacji. Już w 1950 r., pisał o zagładzie Romów.