Artykuł jest próbą rekonstrukcji sposobów postępowania żywych ze szczątkami ludzkimi na terenach KL Auschwitz-Birkenau od momentu ostatecznej ewakuacji do powstania muzeum. W pierwszej części tekstu opisano wygląd opuszczonego przez Niemców obozu oraz znajdujących się na jego terenie martwych ciał, kości i ludzkiego prochu. Dalej zostały zrekonstruowane działania, takie jak: zbieranie zwłok, wynoszenie zmarłych ze szpitala, oględziny miejsc, gdzie znajdują się ludzkie prochy, autopsje, ceremonie religijne, które były podejmowane przez byłych więźniów, ochotników PCK, personel medyczny itd. Ich skutkiem stało się, jak pokazano w tekście, wytworzenie nowego poobozowego ładu zarządzanego przez polskie i radzieckie władze, reprezentowane początkowo przez wojskowych, Polski Związek Byłych Więźniów Politycznych oraz Kościół katolicki. W ostatniej części artykułu opisano sposób postępowania ze szczątkami, który wykształcił się w opozycji do oficjalnych praktyk. Alternatywny ład stworzony został przez tych, którzy poszukiwali kosztowności na terenie byłego obozu, w miejscach, gdzie znajdowały się ludzkie szczątki