“Berek is a voice of powerlessness in the face of cruelty; the desire that the Holocaust would not happen.” Jacek Leociak and Adam Mazur talk to Artur Żmijewski
Zagłada Żydów. Studia i Materiały, No. 17 (2021), pages: 606-618
Publication date: 2021-12-22
Abstract
Adam Mazur: Zanim przejdziemy do „Berka”, chciałbym zapytać, skąd wzięło się u ciebie zainteresowanie historią Zagłady? „Berek” otwiera pewien temat, który będzie w twojej sztuce już stale obecny, ale jest zupełnie niejasne, skąd wzięło się twoje zainteresowanie Zagładą.
Artur Żmijewski: Tak, to nie jest zbyt jasne. Chyba jestem tym „napromieniowany”. Pamiętam, że na studiach zrobiłem pracę, która była inspirowana zdjęciem z albumu Warszawskie Getto. Zdjęcie przedstawiało nagie, ułożone w stos ciała. Na podstawie tego zdjęcia zrobiłem coś w rodzaju rzeźbiarskiego studium aktu – studium martwego ciała i studium przemocy. W sztuce istnieje długa tradycja przedstawiania żywego i martwego ciała.
Wydaje się, że moje zainteresowanie Zagładą pojawiło się razem z boomem wydawniczym lat osiemdziesiątych. Wtedy wydawano wiele wspomnień ocalonych z Holokaustu, ale też zapisków tych, którzy Zagłady nie przetrwali. Dużo tego przeczytałem. Byłem wtedy uczniem I Liceum Ogólnokształcącego na ul. Felińskiego, na Żoliborzu. Profil nauczania, jeśli mogę tak to ująć, był antysemicki. Na moje szczęście byłem fatalnym uczniem, nie czytałem lektur szkolnych, nie odrabiałem lekcji, nie słuchałem nauczycieli. Wagarowałem. I na tych wagarach czytałem własne lektury. I dzięki temu, w tych komunistycznych czasach, „ocalałem prowadzony na rzeź”. A jak już byłem duży, to kupiłem pięciotomową historię obozu Auschwitz i przeczytałem ją od początku do końca. Wpadłem w to, wciągnęło mnie jak bagno, nie umiałem tego zamknąć. To był rodzaj dziwnego oświecenia, wtajemniczenia – rytuał przejścia do prawdziwego świata. Chłonąłem te lektury jak gąbka. Później przyszło opamiętanie – powodowany instynktem samozachowawczym, oddałem całą tę bibliotekę koleżance ...
Keywords
Artur Żmijewski, Berek
License
Copyright (c) 2021 Zagłada Żydów. Studia i Materiały
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by-nc-nd/4.0/88x31.png)
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Other articles by the same auhtor(s)
- Jacek Leociak, Marcin Kula, Uparta sprawa , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 1 (2005)
- Jacek Leociak, Redakcja Czasopisma, Discourse of Help , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 4 (2008)
- Jacek Leociak, The Holocaust as Presented in the ‘Museum of Life’ (the POLIN Museum and its Problems with the Muranów Genius Loci) , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 11 (2015)
- Jacek Leociak, Censor Guarding the Church. Krystyna Modrzewska’s Censured Diary , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 5 (2009)
- Jacek Leociak, I don’t want to expose myself to people’s laughter for hiding Jews in my place . . . the case of Zdzisław and Halina Krzyczkowski) , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 4 (2008)
- Artur Żmijewski, Photos from Berek , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 17 (2021)
- Jacek Leociak, Anne Kelly Knowles, Tim Cole, Alberto Giordano (red.), Geographies of the Holocaust , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 14 (2018)
- Jacek Leociak, Stanislaw Sreniowski, From a Book of Madness And Atrocity , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: 2008: Holocaust Studies and Materials
- Jacek Leociak, “I Did not Demand any Payment for the Aforementioned Memoirs.” How Władysław Wójcik Rescued Chaim Aron Kapłan’s Diary and the Ringelblum Archive , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 13 (2017)
- Jacek Leociak, Anna Ziębińska-Witek, Historia w muzeach. Studium ekspozycji Holokaustu , Zagłada Żydów. Studia i Materiały: No. 9 (2013)