Zagłada Żydów. Studia i Materiały: Ogłoszenia
type: channel
description: "Zagłada Żydów. Studia i Materiały" recenzowany rocznik naukowy Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN jest jedynym czasopismem naukowym w Polsce poświęconym Zagładzie Żydów. Każdy z numerów rocznika stanowi całość monograficzną. Autorzy publikacji reprezentują różne generacje i podejścia badawcze. Wspólnym mianownikiem łączącym ich teksty jest waga, jaką poświęcają sprawie traktowania i krytyki źródeł historycznych. Ważną częścią naszego pisma jest rozbudowany dział omówień i recenzji. (więcej)
language: pl-PL
items: https://zagladazydow.pl/index.php/zz/announcement/view/52
items: https://zagladazydow.pl/index.php/zz/announcement/view/51
items: Adam Kopciowski, Przemoc antyżydowska w powojennej Polsce w świetle ksiąg pamięci - artykuł w języku angielskim
items: "Zagłada Żydów. Studia i Materiały" włączone do prestiżowej bazy cytowań Directory of Open Access Journals (DOAJ)
items: Barbara Engelking o Żydach i komunistach w okupowanej Warszawie w tłumaczeniu na angielski
items: Angielskie tłumaczenie artykułu o Centralnej Żydowskiej Komisji Historycznej (1944–1947), który Agnieszka Haska opublikowała w 13. (2017) numerze naszego rocznika
items: Anatomia donosu ks. Stanisława Trzeciaka na ks. Tadeusza Pudra w tłumaczeniu na angielski
items: Call for Articles: Call for Articles 2026 - Powiązania naukowej refleksji nad Zagładą ze współczesnością – nowe źródła i technologie w badaniach
items: Adam Puławski o prozaiczności Zagłady odbitej w aktach Archiwum Państwowego w Lublinie Oddział w Chełmie po angielsku
items: Zmiany w składzie REDAKCJI - do zespołu i prac nad kolejnymi numerami dołączają nowi badacze - dr Aleksandra Bańkowska oraz dr Tomasz Frydel
items: Dariusz Libionka o warszawskiej Polsce Podziemnej wobec szantażystów i szmalcowników w tłumaczeniu na angielski
items: Anglojęzyczna wersja artykułu Adriana Sandaka o odkryciu tajemnicy donosu na bunkier „Krysia”
items: Żegnamy Mariana Turskiego. dziennikarza, historyka, Ocalałego, niezwykłego człowieka, którego słuchano i który zmuszał do słuchania.
items: Recenzja ostatniego numeru piórem prof. Grzegorza Motyki. Autor zatrzymuje się nad zawartością rocznika, ale upomina się także o sprawiedliwą punktację dla naszego rocznika
items: https://zagladazydow.pl/index.php/zz/announcement/view/38
items: Tłumaczenie na jęz. angielski artykułu Moniki Stolarczyk-Bilardie o postawie Piusa XII oraz dyplomacji watykańskiej wobec informacji o eksterminacji Żydów
items: https://zagladazydow.pl/index.php/zz/announcement/view/35
items: ONLINE FIRST 20. - numer rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały"
items: ZAPOWIEDŹ 20. - jubileuszowego numer rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały"
items: Call for Articles: Call for Articles - ROK 2025: zaproszenie do nadsyłania propozycji artykułów. Numer 21 będzie poświęcony zagadnieniu ZAGŁADY i WSPÓŁCZESNOŚĆ
items: https://zagladazydow.pl/index.php/zz/announcement/view/31
items: ONLINE FIRST 19. - numer rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały"
items: Call for Articles: Zaproszenie do nadsyłania propozycji do Działu "Materiały" do 20. jubileuszowego numeru rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały"
items: https://zagladazydow.pl/index.php/zz/announcement/view/28
items: Żegnamy prof. Nechamę Tec, zaprzyjaźnioną z Centrum Badań nad Zagładą Żydów, członkinię Rady Naukowej pisma od momentu jego powstania
items: Anna Bikont odpowiada Krzysztofowi Wyszkowskiemu w sprawie jego oświadczenia dotyczącego artykułu nt. zbrodni oddziału AK na Żydach ukrywających się na bagnach koło wsi Podosie w Łomżyńskiem
items: Call for Articles: Call for Articles - ROK 2024: zaproszenie do nadsyłania propozycji artykułów. Jubileuszowy numer 20 będzie poświęcony zagadnieniu ZAGŁADY i PSYCHOLOGII
items: Z NOWEGO 18. numeru "Zagłada Żydów. Studia i Materiały"
items: ZAPOWIEDŹ NOWEGO - ONLINE FIRST 18. - numeru rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały". Tom ukaże się w pierwszej połowie marca
items: Call for Articles - ROK 2023: zaproszenie do nadsyłania propozycji artykułów. Numer 19 będzie poświęcony powojennym ROZLICZENIOM oraz POSZUKIWANIU SPRAWIEDLIWOŚCI
items: Sławomir Poleszak, Apologeci, adwokaci czy historycy dworscy?… W odpowiedzi na wywody Piotra Niwińskiego i Tomasza Łabuszewskiego *
items: eBook najnowszego numeru "Zagłada Żydów. Studia i Materiały" w formacie epub i mobi już dostępny w księgarniach internetowych
items: ZE WSTĘPU DO NOWEGO 17. - numeru rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały"
items: ZAPOWIEDŹ NOWEGO - ONLINE FIRST 17. - numeru rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały". Tom ukaże się w ostatnich dniach grudnia
items: Nagroda Prezesa PAN w 2021 r. dla członka Rady Naukowej naszego pisma prof. Michała Głowińskiego
items: Oświadczenie redakcji w związku ze zwolnieniem z pracy dr Sławomira Poleszaka oraz wymuszeniem odejścia dr hab. Sławomira Łukasiewicza
items: Call for Articles: Call for Articles - ROK 2022: zaproszenie do nadsyłania propozycji artykułów. Numer chcemy poświęcić szeroko rozumianym ucieczkom przed Zagładą.
items: Z okazji 78. rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim zapraszamy do lektury artykułu Yehudy Bauera
items: Dziś nad ranem, 17 lutego 2021 r. odszedł Jan Jagielski - członek Rady Naukowej naszego rocznika
items: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie będzie współfinansowało wydawania rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały"
items: Nowy (niezrozumiały) wykaz czasopism punktowanych Ministra Edukacji i Nauki
items: Polemika dr Jakuba Kumocha z artykułem Michała Sobelmana "Paszporty złudzeń ..." z tegorocznego numeru naszego rocznika
items: JUŻ JEST NOWY - ONLINE FIRST 16. numer rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały" wokół 75. rocznicy likwidacji likwidacji getta łódzkiego
items: Mamy zaszczyt poinformować o rozszerzeniu składu Rady Naukowej pisma, do której dołaczyli wybitni badacze i badaczki z Polski i zagranicy.
items: Call for Articles: ROK 2022: zapowiedź zaproszenia do nadsyłania propozycji artykułów. Numer chcemy poświęcić szeroko rozumianym ucieczkom przed Zagładą.
items: Call for Articles: Call for Articles - ROK 2021: Zagłada w przestrzeni publicznej: artykulacje, nadużycia, przechwycenia

https://zagladazydow.pl/index.php/zz/announcement/view/52
type: item
title: "Zagłada Żydów. Studia i Materiały" indeksowane w SCOPUS. To nie tylko potwierdzenie wysokiej jakości merytorycznej i stabilności naszego pisma, lecz także symboliczny i realny krok w kierunku umocnienia jego pozycji w międzynarodowym obiegu naukowym.
description: Jesteśmy niezwykle dumni, że możemy ogłosić włączenie rocznika „Zagłada Żydów. Studia i Materiały” do bazy Scopus – jednej z najważniejszych światowych platform oceny dorobku naukowego. To osiągnięcie stanowi nie tylko potwierdzenie wysokiej jakości merytorycznej i stabilności naszego pisma, lecz także symboliczny i realny krok w kierunku umocnienia jego pozycji w międzynarodowym obiegu naukowym. Indeksowanie w Scopus to coś więcej niż prestiżowy znak jakości. To wejście do globalnego systemu widoczności, cytowalności i porównywalności badań. To także jasny sygnał, że publikowane w naszym roczniku artykuły spełniają rygorystyczne standardy naukowe, redakcyjne i etyczne, które decydują o miejscu czasopism w światowej hierarchii. Tym bardziej cieszy nas to wyróżnienie, że przez lata „Zagłada Żydów” pozostawała na niesprawiedliwie niskim poziomie punktacji na Liście Czasopism Naukowych MNiSW. Pisaliśmy o tym już wcześniej – warto jednak przypomnieć, że za rządów ministrów Gowina i Czarnka utrzymywano „Zagładę Żydów” na „śmieciowym” poziomie 20 pkt. Mimo wielokrotnych apeli Redaktora Naczelnego i głosów środowiska naukowego, kolejne aktualizacje listy nie uwzględniały faktu, że spełnialiśmy kryteria kwalifikujące nasz rocznik do znacznie wyższej oceny – 40, a nawet 70 punktów. Dzisiejsza wiadomość ma więc wymiar szczególny. Otrzymaliśmy potwierdzenie jakości, której byliśmy pewni od dawna, ale przede wszystkim otwieramy naszym Autorom drogę do realnie adekwatnej punktacji ich artykułów. Liczymy, że już w 2026 roku przełoży się to bezpośrednio na ich ewaluację i dalszy rozwój naukowy. To ważny dzień dla naszego zespołu, dla naszych Autorów i dla całego środowiska badań nad Zagładą.
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2025-12-20

https://zagladazydow.pl/index.php/zz/announcement/view/51
type: item
title: Zapowiedź najnowszego,. 21. numeru naszego pisma - do czytelników trafi już w grudniu. Najpierw – jak co roku – w formule Online First w Otwartym Dostępie na stronie internetowej, a następnie w wersji drukowanej
description: Zespół redakcyjny rocznika Zagłada Żydów. Studia i Materiały intensywnie pracuje nad przygotowaniem 21. numeru pisma, który ukaże się tradycyjnie w grudniu. Najpierw – jak co roku – w formule Online First w Otwartym Dostępie na stronie internetowej czasopisma, a następnie w wersji drukowanej – dla tych, którzy cenią zapach farby drukarskiej i szelest papieru. Z przyjemnością zapowiadamy, że w nadchodzącym tomie opublikujemy m.in. treść wystąpienia dr. hab. Piotra Foreckiego, prof. UAM, wygłoszonego podczas inauguracyjnej Prelekcji Janionowskiej pt. „Do Europy tak, ale razem z naszymi syjonistami” „Zacznę od tego, że prawdopodobnie rozczaruję wszystkie osoby, które spodziewały się, że u Marii Janion będę szukał jej stosunku do syjonizmu i syjonistów, albo wróżąc z fusów spekulował, co powiedziałaby dziś na temat wojny w Strefie Gazy i polityki Izraela. Niczego takiego nie zamierzam. O ile mi wiadomo, w tych sprawach się nie wypowiadała, a i nikt, choćby bardzo chciał i było mu to potrzebne dla swojej sprawy, nie ma zdolności sądzenia, co o bieżących sprawach myśleliby umarli. Bliski natomiast jest mi świat jej pojęć, krążący wokół fantazmatów, wyobrażeń społecznych, reprodukcji wzorów kultury polskiej, a także wyłaniający się z jej różnych tekstów sposób myślenia o antysemityzmie. „ W numerze między innymi Sąsiedzi po 25 latach ➡️ Stephan Lehnstaedt o niemieckich echach książki Jana Tomasz Grossa ➡️ Stanislovas Stasiulis i Violeta Davoliūtė o dyskusjach wobec „trudnej przeszłości” na Litwie Studia ➡️Piotr Laskowski o mihrohistorii Zagłady ➡️Jakub Chmielewski o administracji żydowskiej w powiecie lubelskim Materiały ➡️ Ewa Wiatr o zapiskach chłopca z getta łódzkiego z 1942 r. Punkty widzenia ➡️ Piotr Forecki o współczesnej narracji antysyjonistycznej i jej skutkach Upamiętnienia ➡️ Dariusz Libionka o problemach wynikających z upamiętnienia Romana Dmowskiego na terenie dawnej dzielnicy żydowskiej w Lublinie Warsztaty badawcze ➡️ Małgorzata Grzanka o losie Polaków w dom…
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2025-11-19

Adam Kopciowski, Przemoc antyżydowska w powojennej Polsce w świetle ksiąg pamięci - artykuł w języku angielskim
type: item
description: Przemoc antyżydowska w powojennej Polsce w świetle ksiąg pamięci Adam Kopciowski Udostępniamy angielski przekład artykułu Adama Kopciowskiego, który ukazał się w 14. (2018) numerze naszego rocznika Celem artykułu jest krytyczna analiza opisów przemocy antyżydowskiej w powojennej Polsce zawartych w księgach pamięci. Ma on za zadanie przybliżyć czytelnikom formę, strukturę i główne wątki narracji dotyczącej tej tematyki. Omówiono w nim m.in. umiejscowienie tekstów poświęconych powojennej przemocy wobec Żydów w treści ksiąg pamięci, ich układ, zróżnicowanie gatunkowe, a także kwestie związane z wielością punktów widzenia i różnym statusem autorów (w tym relacje bezpośrednich ofiar przemocy, repatriantów z ZSRR, żydowskich „podróżników” odwiedzających powojenną Polskę oraz chrześcijańskich świadków). Charakterystyka treści oprócz analizy opisów samych aktów agresji koncentruje się wokół kilku wybranych zagadnień: kondycji fizycznej i psychicznej ocalałych wracających do rodzinnych miejscowości, reakcji na ich powrót ze strony chrześcijańskiego otoczenia oraz przyczyn powojennej przemocy (tradycje przedwojennego antysemityzmu, polski współudział w zbrodniach Holokaustu, demoralizujący wpływ okupacji). Najistotniejszym problemem badawczym jest jednak odpowiedź na pytanie o ogólną wizję tużpowojennych stosunków polsko-żydowskich obecną w narracji ksiąg pamięci, a także wskazanie jej najbardziej charakterystycznych wyznaczników. Czytaj więcej ...
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2025-06-18

"Zagłada Żydów. Studia i Materiały" włączone do prestiżowej bazy cytowań Directory of Open Access Journals (DOAJ)
type: item
description: Z satysfakcją informujemy, że rocznik Zagłada Żydów. Studia i Materiały został oficjalnie włączony do prestiżowej bazy cytowań Directory of Open Access Journals (DOAJ). Jest to wyraz uznania dla wysokiej jakości oraz dorobku naukowego naszego czasopisma, a zarazem istotny sygnał dla Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wskazujący na zasadność weryfikacji obowiązującej punktacji. Pomimo pozytywnej weryfikacji przez międzynarodowe bazy naukowe, takie jak ERIH Plus i DOAJ, decyzja o utrzymaniu przez MNiSW poziomu 20 punktów w Wykazie Czasopism pozostaje nieuzasadniona. Jest to szczególnie istotne w kontekście wpływu tej punktacji na decyzje publikacyjne uznanych badaczy, których dorobek naukowy wymaga odpowiedniego uwzględnienia w systemie ewaluacji. Redakcja czasopisma wyraża głęboką wdzięczność Autorom, którzy, mimo potencjalnych konsekwencji dla własnej oceny ewaluacyjnej, konsekwentnie decydują się na publikację swoich prac w naszym czasopiśmie.
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2025-06-10

Barbara Engelking o Żydach i komunistach w okupowanej Warszawie w tłumaczeniu na angielski
type: item
description: Żydzi i komuniści w okupowanej Warszawie Barbara Engelking Udostępniamy angielski przekład artykułu Barbary Engelking, który ukazał się w 14. (2018) numerze naszego rocznika W artykule zostało opisane ukrywanie się w okresie okupacji w Warszawie Żydów komunistów związanych ze środowiskiem nielegalnej PPR. Komuniści tworzyli ekskluzywną sieć pomocy, mającą istotne zasoby: możliwość uzyskania fałszywych papierów, źródeł utrzymania, mieszkania, okazję do walki z Niemcami oraz poczucie sensu. Ta sieć pomocowa nie powstała po to, by pomagać Żydom, pomagano raczej „przy okazji” towarzyszom partyjnym i ich rodzinom. 2 stycznia 1943 r. Tadek Gąsiorowski i Janek Tarłowski składali numer 12 „Głosu Warszawy” na Dolnym Mokotowie, przy ul. Włoskiej 5, w pokoju wynajętym u pana Miętkiewicza. Do gazety dołączono ulotkę z informacjami o obozie zagłady w Treblince: „pierwsze relacje naocznych świadków, uciekinierów i ludzi mieszkających w okolicach Treblinki o tym, że tam jest obóz śmierci, że oni tam są mordowani”. Chłopcy z Polskiej Partii Robotniczej nie wiedzieli, że w są siednim pokoju na Włoskiej ukrywa się Żydówka, do której przychodzili szmalcownicy po okup. Tego dnia dziewczyny nie było, szantażyści weszli więc do pokoju drukarzy. Jeden z gości miał kapelusik z piórkiem, skórzany płaszcz, obaj mówili po polsku. Zobaczyli na stole kaszty z czcionkami, niedokładnie przykryte serwetą. Zainteresowali się: „«tu macie drukarnię? A co wy tu składacie»? «Co nam dadzą, to składamy». «Ile wam za to płacą?» «Panie, co nam płacą, grosze nam płacą...» Gość chciał zobaczyć to, co właśnie złożyli, przeczytał ulotkę o Treblince i stwierdził: „«ja sam mam żonę Polkę, ja rozumiem, ja nie mam nic przeciwko konspiracji, ale najważniejsze to, żeby te wszy, [...] tych Żydów stąd wykurzyć, i wy jeżeli nam pomożecie, to my nie będziemy wam przeszkadzać, wy możecie tutaj dalej składać, [...] wy nam tylko przygotujcie za każdym razem numer, żebyśmy mogli wziąć, i będziemy tu do was przychodzić». «Al…
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2025-04-09

Angielskie tłumaczenie artykułu o Centralnej Żydowskiej Komisji Historycznej (1944–1947), który Agnieszka Haska opublikowała w 13. (2017) numerze naszego rocznika
type: item
description: „Zbadać i wyświetlić”. Centralna Żydowska Komisja Historyczna (1944–1947) Agnieszka Haska Udostępniamy angielski przekład artykułu Agnieszki Haskiej, który ukazał się w 13. (2017) numerze naszego rocznika W dotychczasowych opracowaniach Centralna Żydowska Komisja Historyczna (CŻKH) traktowana była jako wstęp do docelowej działalności Żydowskiego Instytutu Historycznego. Niewiele uwagi poświęcono jego strukturze organizacyjnej i ogólnej działalności, kładąc nacisk na zbieranie świadectw, zabezpieczanie archiwów i publikacje. Tymczasem cele i zadania CŻKH, w tym jego główne zadanie, czyli dokumentowanie i mówienie o losach polskich Żydów w czasie II wojny światowej, były znacznie szersze niż zakładano. Niniejszy artykuł stanowi zarys historii CŻKH - jego działalności, założeń programowych i metodologii badań nad Zagładą. Czytaj więcej ...
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2025-03-20

Anatomia donosu ks. Stanisława Trzeciaka na ks. Tadeusza Pudra w tłumaczeniu na angielski
type: item
description: Anatomia donosu ks. Stanisława Trzeciaka na ks. Tadeusza Pudra Dariusz Libionka, Jan Grabowski Udostępniamy anglojęzyczną wersję artykułu Dariusza Libionki i Jana Grabowskiego z 13. (2017) numeru naszego rocznika. O Tadeuszu Pudrze, katolickim księdzu pochodzenia żydowskiego i jego tragicznych losach, pisano już kilkakrotnie. Powodem, dla którego powracamy do tej postaci, jest odnalezienie w aktach Niemieckiego Sądu Specjalnego w Warszawie przechowywanych w Archiwum Państwowym w Warszawie liczącej 52 karty teczki z aktami sprawy aresztowanego 24 kwietnia 1941 r. ks. Pudra. Dokumentacja ta pozwala na zweryfikowanie funkcjonujących w obiegu informacji i przekazów, a także, co nie mniej ważne, przynosi wiele nowych, nieznanych wcześniej faktów. Historycy nie wiedzieli dotąd, że Puder został osądzony i skazany przez Sąd Specjalny za typowe dla warszawskich Żydów „przestępstwo”: uchylanie się od noszenia opaski. W aktach znajdują się historia uwięzienia Pudra, przebieg dochodzenia i „rozprawy” sądowej, sentencja wyroku, dokumenty dotyczące pobytu w więzieniu przy ul. Rakowieckiej i szpitalu św. Zofii, wreszcie zapisy na temat jego ucieczki w listopadzie 1942 r. Pierwsze dwa dokumenty dotyczą przyczyn aresztowania Pudra. Potwierdziło się to, co wiedziano, lecz o czym starano się pisać jak najmniej: przyczyną aresztowania Pudra był donos złożony przez ks. Stanisława Trzeciaka – postać, wokół której nagromadziło się wiele legend i niejasności. Aby postępowanie Trzeciaka stało się bardziej zrozumiałe, zdecydowaliśmy się przybliżyć jego sylwetkę i poglądy, a także przedstawić szerszy kontekst jego działalności i sprostować nieścisłości pojawiające się w literaturze przedmiotu. Konieczne było również przypomnienie źródeł osobistej nienawiści Trzeciaka do Pudra. czytaj artykuł >>>
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2025-03-14

Call for Articles: Call for Articles 2026 - Powiązania naukowej refleksji nad Zagładą ze współczesnością – nowe źródła i technologie w badaniach
type: item
description: Call for Articles Call for Articles 2026 Powiązania naukowej refleksji nad Zagładą ze współczesnością – nowe źródła i technologie w badaniach Ostatnia dekada przyniosła przełom w badaniach nad Zagładą zarówno w zakresie dostępności źródeł archiwalnych, jak i narzędzi cyfrowych wykorzystywanych do analizy materiałów źródłowych. Digitalizacja, stworzenie cyfrowych repozytoriów, integracja opisów archiwalnych oraz metadanych poszerzyły dostępność zasobów dla badaczy i badaczek, a także wyłoniły nowe tematy oraz zwiększyły możliwości badawcze ... (czytaj więcej ...) Kalendarz i procedura przyjmowania tekstów 15 czerwca 2025 r. – ostateczny termin nadsyłania propozycji artykułu zawierającego: konspekt artykułu, na który się składają: tytuł, główne tezy, metodologia, źródła; objętość do 1800 znaków, krótka nota o autorze zawierająca informacje o karierze akademickiej, bieżącej afiliacji, zainteresowaniach i dokonaniach badawczych, wykaz najważniejszych publikacji. Propozycję artykułu należy przesyłać mailowo na adres redakcji: redakcja@holocaustresearch.pl Kalendarz i procedura przyjmowania tekstów 30 czerwca 2025 r. – termin ostatecznej decyzji Redakcji o przyjęciu propozycji i zamawiania tekstów 1 lutego 2026 r. – nieprzekraczalny termin nadsyłania tekstów poprzez system czasopisma - https://zagladazydow.pl/index.php/zz/about/submissions (czytaj więcej ...)
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2025-03-13

Adam Puławski o prozaiczności Zagłady odbitej w aktach Archiwum Państwowego w Lublinie Oddział w Chełmie po angielsku
type: item
description: Prezentujemy anglojęzyczny przekład artykułu Adam Puławskiego pt. „Benzyny zużyto 8 litrów”. Prozaizacja Zagłady na przykładzie dokumentacji Archiwum Państwowego w Lublinie Oddział w Chełmie. W archiwum państwowym w Chełmie dokumentacja bezpośrednio opisująca zagładę Żydów niemal nie istnieje. Znaleźć w nim jednak można dziesiątki dokumentów obrazujących urzędowy stosunek do tego zjawiska, zresztą wypowiadany wprost. Czytelnik jedynie poprzez swoją wiedzę pozaźródłową jest w stanie przypisać dany dokument do procesu Zagłady. Najbardziej jednak uderzają w tych dokumentach powody, z jakich w ogóle powstały. Są to najczęściej jakieś prozaiczne sprawy: rozliczenie kosztów, uzasadnienia zaginięcia narzędzi, raporty pożarowe itd. Rodzi się z nich prozaiczność Zagłady. W części z nich Zagłada jest niedopowiedziana. Jedynie z wiedzy ogólnej wiemy, że dokumenty te dotyczyły np. ścigania ukrywających się Żydów >>> kliknij by przejść do artykułu
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2025-03-12

Zmiany w składzie REDAKCJI - do zespołu i prac nad kolejnymi numerami dołączają nowi badacze - dr Aleksandra Bańkowska oraz dr Tomasz Frydel
type: item
description: Do pracy nad kolejnymi numerami naszego rocznika przystępujemy w składzie zmienionej i rozszerzonej redakcji. Odchodzi prof. Jacek Leociak, który przez ostatnie 20. lat walnie przyczynił się do osiągnięcia przez pismo jego pozycji i znaczenia. Jacku za WSZYSTKO serdecznie Ci dziękujemy. Do redakcji dołącza dwójka znakomitych badaczy dr Aleksandra Bańkowska i dr Tomasz Frydel, z którymi (w co mocno wierzymy) uda nam się osiągnąć jeszcze więcej, i wznieść jakość kolejnych tomów na wyższy poziom. Ciekawostką, na którą warto zwrócić uwagę, jest, że dr Aleksandra Bańkowska debiutowała na łamach „Zagłady Żydów. Studia i Materiały” w tomie 1(2005) artykułem pt. Partyzantka polska lat 1942–1944 w relacjach żydowskich Dr Aleksandra Bańkowska – historyczka, absolwentka studiów doktoranckich w Instytucie Historii PAN; redaktorka i współredaktorka czterech tomów w ramach projektu pełnej polskiej edycji dokumentów z Archiwum Ringelbluma w Żydowskim Instytucie Historycznym, kierowniczka projektu Narodowego Centrum Nauki Instytucje i placówki żydowskiej opieki społecznej w Generalnym Gubernatorstwie w latach 1939–1944 prowadzonym w IH PAN, współautorka internetowej Encyklopedii getta warszawskiego wydawanej przez ŻIH, stypendystka Claims Conference Saul Kagan Fellowship in Advanced Shoah Studies i Fundacji Kerstenów, laureatka Konkursu im. prof. Majera Bałabana na najlepszą pracę doktorską. Publikowała w pismach „Zagłada Żydów. Studia i Materiały”, „Kwartalnik Historii Żydów”, „East European Jewish Affaires”, „Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej”. Przygotowuje do druku monografię poświęconą żydowskiej opiece społecznej w Warszawie w latach 1939–1943. Obecnie pracuje w Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN w projekcie Wokół pomocy i ratowania Żydów na okupowanych ziemiach polskich – nowe ujęcia, w którym zajmuje się zjawiskiem pomocy płatnej. Dr Tomasz Frydel - uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie historii pod kierunkiem prof. Piotra Wróbla w C…
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2025-03-02

Dariusz Libionka o warszawskiej Polsce Podziemnej wobec szantażystów i szmalcowników w tłumaczeniu na angielski
type: item
description: Underground Poland’s Attitude Towards Blackmailers and Szmalcowniks in Warsaw Dariusz Libionka Udostępniamy anglojęzyczną wersję artykułu Dariusza Libionki z 14 (2018) numeru naszego rocznika. Autor analizuje, jak plaga szantaży i donosów zagrażających ukrywającym się w Warszawie Żydom była traktowana przez konspiracyjne sądownictwo cywilne i wojskowe (Cywilny Sąd Specjalny i Wojskowy Sąd Specjalny) w okresie 1942–1944. Szeroko zakrojona kwerenda archiwalna pozwoliła na zrewidowanie kilku funkcjonujących w literaturze przedmiotu tez i opinii. Okazało się, że pierwsze wyroki na szantażystów zostały wydane przez warszawski Cywilny Sąd Specjalny kilka miesięcy wcześniej, niż przypuszczano, ale nie zostały one wykonane z powodu braku możliwości technicznych. Krytyczna analiza źródeł pozwoliła również na zakwestionowanie poglądu, że Jan Łakiński został osądzony i zlikwidowany za przyczynienie się do wykrycia schronu, w którym ukrywał się twórca „Oneg Szabat” Emanuel Ringelblum. Fakt, że zlikwidowano go niedługo później, był, jak się okazało, kwestią przypadku. Prawdziwy sprawca wykrycia schronu i śmierci Ringelbluma nie został przez podziemie wykryty i ukarany. Autor dokładniej niż poprzednicy zrekonstruował funkcjonowanie warszawskiego Cywilnego Sądu Specjalnego, opisał sposób i okoliczności wykonania wszystkich wyroków na osoby skazane za działania przeciwko Żydom, a także omówił problem efektywności rozpracowywania szantażystów przez różne struktury polskiej konspiracji. czytaj artykuł >>>
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2025-02-27

Anglojęzyczna wersja artykułu Adriana Sandaka o odkryciu tajemnicy donosu na bunkier „Krysia”
type: item
description: Prezentujemy anglojęzyczne tłumaczenie artykułu Adiana Sandaka pt. Tajemnica donosu na bunkier „Krysia” odkryta, który ukazał się w ubiegłorocznym tomie naszego rocznika. Czytaj więcej →
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2025-02-21

Żegnamy Mariana Turskiego. dziennikarza, historyka, Ocalałego, niezwykłego człowieka, którego słuchano i który zmuszał do słuchania.
type: item
description: Z ogromnym żalem żegnamy Mariana Turskiego, dziennikarza, historyka, Ocalałego, niezwykłego człowieka, którego słuchano i który zmuszał do słuchania. A mówił On nie tylko o przeszłości i lekcjach z niej płynących dla współczesnego świata, ale też wytrwale i nieustępliwie stał po stronie odwagi do działania, solidarności oraz empatii w przeciwstawianiu się złu. Jego zasługi dla upamiętnienia losów Żydów polskich, budowania relacji polsko-żydowskich, jak również popularyzacji badań historycznych są niewymierne – tak samo, jak Jego aktywność na wielu innych polach, do samego końca. Trudno uwierzyć, że Go z nami już nie ma. ***** Przy tej okazji warto przypomnieć Jego wspomnienie o likwidacji łódzkiego getta, którego ukazało się w 16 (2020) numerze naszego rocznika. Pisał wówczas: "(...) Tak więc, ponieważ getto to jeszcze istniało w 1944 r., w obliczu ofensywy Armii Czerwonej kierownictwo uznało, że trzeba się liczyć z nagłą decyzją o li-kwidacji getta i tzw. ewakuacji, czyli deportacji do obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem (Kulmhof). Zakładano, że ofensywa będzie raptowna i bardzo szybko dotrze do Łodzi. Trzeba by więc uchronić trzon organizacji w kilku pseudo-bunkrach, raczej barakach czy domach, gdzie przygotowano by żywność i wodę pitną na bardzo krótki czas przetrwania w ukryciu do wyzwolenia. Kierownictwo zakładało, że gdy Niemcy uciekać będą w pośpiechu i popłochu, członkowie naszej organizacji wyjdą z ukrycia i będą strzegli maszyn i urządzeń w tzw. resortach (czyli w gettowych zakładach pracy), by można je było uchronić przed grabieżą i by można je było przekazać nowej, ludowej władzy. W tym celu opracowano plan skoszarowania członków organizacji, zwłaszcza młodych, nieobarczonych rodzinami i odpowiedzialnością za rodziny. I oto nadchodzi sierpień 1944 r. Zaczyna się likwidacja getta. Plan kierownictwa zostaje częściowo wprowadzony w życie. Ja otrzymuję nakaz organizacyjny, by opuścić rodzinę i udać się na miejsce zakwaterowania (moje było na Łagiewnickiej 36,…
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2025-02-20

Recenzja ostatniego numeru piórem prof. Grzegorza Motyki. Autor zatrzymuje się nad zawartością rocznika, ale upomina się także o sprawiedliwą punktację dla naszego rocznika
type: item
description: Jako swego rodzaju komentarz do słów redaktora naczelnego "Zagłady Żydów. Studia i Materiały" Dariusza Libionki przypominamy recenzję ostatniego numeru pióra Grzegorza Motyki, która ukazała się na łamach "Gazety Wyborczej" jakiś czas temu. Podobnie jak autor recenzji jesteśmy przeciwni ręcznemu manipulowaniu oceną. Chcielibyśmy wyłącznie, aby nasz rocznik otrzymał punktację zgodną z wytycznymi Ministerstwa. *** Grzegorz Motyka To wstyd, że nie podwyższono jeszcze liczby punktów za publikacje w roczniku "Zagłada Żydów" Poprzednia władza obniżyła ją wyłącznie z powodów polityczno-ideologicznych. Tuż przed świętami ukazał się jubileuszowy 20. numer rocznika „Zagłada Żydów. Studia i Materiały". Opasły, prawie 900-stronicowy tom, jak zwykle przynosi interesujące wyniki najnowszych badań na temat największego ludobójstwa, do jakiego doszło na ziemiach polskich. Żal tylko, że tego wysiłku raptem garstki naukowców wciąż nie docenia Ministerstwo Nauki. Główny blok tekstów dotyczy psychologicznych aspektów Zagłady (znajdziemy tam m.in. analizę wybranych snów spisanych w pamiętnikach ofiar Holocaustu). Moją uwagę przykuł jednak przede wszystkim otwierający tom artykuł Moniki Stolarczyk-Bilardie o watykańskim odbiorze napływających z Polski informacji o niemieckich represjach. Autorka jako jedna z pierwszych dotarła do materiałów odtajnionych przez papieża Franciszka na temat stosunku Piusa XII do zagłady Żydów. Biskupi informowali papieża o eksterminacji Żydów Polscy biskupi mimo niemieckich zakazów przekazywali papieżowi wiadomości o sytuacji w kraju za pomocą włoskich przedsiębiorców i kapelanów wojskowych służących w armii Mussoliniego walczącej na froncie wschodnim. Jak się okazuje, jedynym polskim biskupem informującym Watykan o eksterminacji Żydów był biskup katowicki Stanisław Adamski. W 1941 roku został wygnany z macierzystej diecezji do Generalnego Gubernatorstwa. W latach 1942-43 przesłał z Warszawy do Rzymu informacje o Zagładzie, w tym np. tekst apelu katolików świ…
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2025-02-14

https://zagladazydow.pl/index.php/zz/announcement/view/38
type: item
title: Poleszak, Franczak "Laluś", IPN i punkty: Sławomir Poleszak zwolniony z pracy w Instytucie Pamięci Narodowej, m.in. po publikacji artykułu o Józefie Franczaku ps. Lalus w "Zagłada Żydów. Studia i Materiały", wygrał proces z pracodawcą
description: Sławomir Poleszak wygrał z kierownictwem IPN sprawę w sądzie. Nie mogło zresztą być inaczej. Gratulacje. Należy się cieszyć z przywracania standardów i powrotu do normalności, choć ta instytucja działa pełną parą, czerpiąc ogromne fundusze z budżetu. Artykuł Poleszaka ukazał się w roczniku „Zagłada Żydów. Studia i Materiały” wydawanym przez Centrum Badań nad Zagładą Żydów w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN. Było to jedyne możliwe miejsce publikacji tak obszernego studium naukowego w tak krótkim czasie. Od dwudziestu lat wydajemy kilkusetstronicowe tomy przynoszące ważne teksty z naszej dziedziny. Jesteśmy rozpoznawalni, oferujemy produkt wysokiej jakości. Mimo to ministerstwo wciąż przyznaje nam najniższą liczbę 20 punktów w wykazie czasopism naukowych. Wychodzi punkt za rok, a jeśli dodać cztery tomy w języku angielskim, odpowiednio mniej. Niezależność ma swoją cenę – w okresie rządów PiS była to oczywista oczywistość. PiS został odsunięty od władzy już jakiś czas temu, problem pozostał. Bardzo się cieszę, że mogliśmy opublikować tekst Poleszaka. Ilu jednak artykułów nie dostaliśmy, bo polscy badacze i badaczki, zwłaszcza młodszej generacji, kierując się racjonalną kalkulacją, zdecydowali się wydać je gdzie indziej. W przeciwieństwie do Poleszaka nie mamy możliwości wyegzekwowania symbolicznego nawet zadośćuczynienia. Od kogo? W jakim trybie? Omawiając dziś na posiedzeniu redakcji problematykę przyszłorocznego tomu i dyskutując nad treścią anonsu o naborze tekstów, nie mogliśmy obiecać, że do tego czasu ocena czasopism zostanie zmieniona zgodnie z racjonalnymi, a przede wszystkim jednakowymi dla wszystkich, kryteriami. Siedzimy w poczekalni i sądząc po kolejnych enuncjacjach „czynników miarodajnych”, pozostaniemy w niej na długo. Małe pocieszenie, że nie tkwimy tam sami. Dariusz Libionka redaktor naczelny
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2025-02-13

Tłumaczenie na jęz. angielski artykułu Moniki Stolarczyk-Bilardie o postawie Piusa XII oraz dyplomacji watykańskiej wobec informacji o eksterminacji Żydów
type: item
description: Prezentujemy anglojęzyczne tłumaczenie artykułu Moniki Stolarczyk-Bilardie pt. „Skoro Stolica Apostolska w 1942 wiedziała o tych wszystkich rzeczach, to dlaczego nie wykrzyczała [tego] światu?” Watykan wobec Zagłady: informacje z okupowanej Polski i ich odbiór za Spiżową Bramą, 1941–1943, który ukazał się w ubiegłorocznym tomie naszego rocznika. Czytaj więcej →
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2025-01-28

https://zagladazydow.pl/index.php/zz/announcement/view/35
type: item
title: W ostatnich dniach grudnia do dystrybucji trafiły drukowane tomy najnowszego numeru rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały" 20, R. 2024. Serdecznie zapraszamy koneserów papieru i farby drukarskiej
description: Z ogromną przyjemnością donosimy, że w ostatnich dniach grudnia trafiły do dystrybucji także drukowane tomy najnowszego numeru rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały" 20, R. 2024. Koneserzy słowa drukowanego na papierze mogą zatem już zamawiać egzemplarze Wybrane księgarnie internetowe: > Księgarnia Smak Liter > Księgarnia Bonito
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2025-01-09

ONLINE FIRST 20. - numer rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały"
type: item
description: Oddajemy do rąk czytelników w formule ONLINE FIRST - w otwartym dostępie 20. JUBILEUSZOWY numer naszego rocznika na rok 2024. Miłośników kontaktu z papierem uspokajamy - pismo jest juz na rolach drukarskich. Dostępne będzie już wkrótce ... Wiodącą tematyką tego numeru jest spotkanie psychologii z historią. Michał Bilewicz i Karolina Marcinkowska opisują ewolucję rozumienia zachowań ofiar, sprawców i świadków w psychologii społecznej. France Grenaudier-Klijn analizuje źródła pisarstwa Anny Langfus, a Stanley S. Seidner bada okupacyjne traumy Dawida Wdowińskiego. Katarzyna Prot-Klinger i Krzysztof Szwajca podejmują temat terapii ocalałych. W numerze znalazła się również analiza postaw Piusa XII oraz dyplomacji watykańskiej wobec informacji o eksterminacji Żydów w latach 1942-1943, autorstwa Moniki Stolarczyk-Bilardie. Od Redakcji Latem 2004 r. podczas niezobowiązującej rozmowy pojawił się pomysł wydawania przez powołane właśnie do życia Centrum Badań nad Zagładą Żydów przy Instytucie Filozofii i Socjologii PAN interdyscyplinarnego czasopisma naukowego. Chodziło o stworzenie miejsca do prezentacji wyników intensywnie rozwijających się badań, prowadzenia dyskusji i wymiany poglądów. Mieliśmy ambicję wyjścia poza odziedziczone po PRL schematy i ograniczenia, poszukiwania nowych obszarów tematycznych i nowatorskich metod. Nie bez znaczenia była też potrzeba zorganizowania platformy integracji dla badaczy Zagłady. Nie mieliśmy jednak żadnego doświadczenia w pracach redakcyjnych ani funduszy koniecznych do realizacji takiego przedsięwzięcia. Mimo to udało nam się pozyskać życzliwość dyrekcji IFiS oraz niewielkie dotacje.Pierwszy numer, wydany pod koniec 2005 r., liczył 363 strony, a jego tematem przewodnim były stosunki polsko-żydowskie w okresie okupacji niemieckiej. Wśród studiów znalazły się zarówno podsumowania piśmiennictwa naukowego w obszarze historii, socjologii i literaturoznawstwa, jak i prezentacje najnowszych ustaleń. Osobne działy przeznaczono na publikację mat…
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2024-12-17

ZAPOWIEDŹ 20. - jubileuszowego numer rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały"
type: item
description: Trwają ostatnie prace nad najnowszym, jubileuszowym, 20. numerem rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały", który tradycyjnie ukaże się w ostatnich dniach roku. Już teraz chcemy jednak uchylić Państwu rąbka tajemnicy, zdradzając spis treści. In memoriam Aleks Dancyg [Robert Szuchta] Studia Monika Stolarczyk-Bilardie, „Skoro Stolica Apostolska w 1942 wiedziała o tych wszystkich rzeczach, to dlaczego nie wykrzyczała [tego] światu?” Watykan wobec Zagłady: informacje z okupowanej Polski i ich odbiór za Spiżową Bramą, 1941–1943 Aleksandra Bańkowska, Między odpowiedzialnością a bezsilnością, ofiarnością a pokusą. Pracownicy opieki społecznej w getcie warszawskim wobec podopiecznych i petentów Justyna Kowalska-Leder, Trzy modele zaufania wobec nie-Żydów po aryjskiej stronie Jan Olaszek, Żydzi i armia Andersa. Przypadek Romana Zimanda Zagłada i psychologia Stanley S. Seidner, W cieniu historii i patologii. Dylemat Dawida Wdowińskiego Michał Bilewicz, Karolina Marcinkowska, Społeczna psychologia Holokaustu: od naiwnego sytuacjonizmu do zrozumienia roli ideologii France Grenaudier-Klijn, Gniew jako opór, gniew jako jaźń w Le Sel et le Soufre oraz Les Bagages de Sable Anny Langfus Anne-Christin Klotz, Jasmin Spiegel, „To nie jest czas, by śnić?” Eksploracyjna lektura psychoanalityczno-historyczna wybranych snów na podstawie pamiętników ofiar Holokaustu w okupowanej Polsce (1939–1945) Victoria Van Orden Martinez, Emocje jako świadectwo. Aspekt psychologiczny składania przez ocalałych relacji przed komisją historyczną tuż po wojnie Katarzyna Prot-Klinger, Krzysztof Szwajca, Psychoterapia ocalałych z Holokaustu w Polsce po trzydziestu latach Materiały Ks. Józef Kruszyński, O niemieckim terrorze wobec Żydów i Polaków w 1942 r. [oprac. Dariusz Libionka] „Czy może być jakieś odszkodowanie moralne za zatarcie wszelkich śladów tysiącletniego istnienia Żydów w Polsce?” Nieznane pisma Emanuela Ringelbluma z 1943 r. [oprac. Aleksandra Bańkowska, Maria Ferenc] Dziennik Pinkusa Blumenfe…
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2024-11-21

Call for Articles: Call for Articles - ROK 2025: zaproszenie do nadsyłania propozycji artykułów. Numer 21 będzie poświęcony zagadnieniu ZAGŁADY i WSPÓŁCZESNOŚĆ
type: item
description: ROK 2025 Zagłada i współczesność Tematem przewodnim 21 numeru rocznika „Zagłada Żydów. Studia i Materiały” będą szeroko rozumiane powiązania naukowej refleksji nad Zagładą ze współczesnością. Interesuje nas ta problematyka w trojaki sposób. Po pierwsze, na ile era cyfryzacji ma wpływ na prowadzenie badań: jakiego rodzaju przekazy mogą zostać poddane bardziej gruntownym niż dotąd analizom i na ile ich dostępność zmienia/uzupełnia istniejący obraz przeszłości. Co digitalizacja coraz większej liczby rozsianych w archiwach i bibliotekach źródeł i lepszy dostęp do relacji, zeznań i wywiadów zmienia w „epoce bez świadków”? Jakie otwierają się w związku z tym perspektywy badawcze? Drugim interesującym nas wymiarem współczesności są bieżące wydarzenia polityczne: na ile kryzys uchodźczy, wojna w Ukrainie, a zwłaszcza terrorystyczny atak Hamasu z 7 października 2023 r. na Izrael i jego obywateli, pochłaniająca tysiące cywilnych ofiar izraelska interwencja wojskowa w Gazie, mają wpływ na badania naukowe, edukację i dyskurs publiczny w kontekście pamięci o Zagładzie w Europie i USA. Po trzecie, dyskusji i podsumowania wymaga sytuacja w obszarze badań nad Zagładą (oraz szerzej II wojny światowej) i edukacji po ośmioletnim okresie rządów populistów i nacjonalistów w Polsce. Jaki wpływ miały działania przejętych lub nowo utworzonych przez władze instytucji państwowych podległych im mediów, sposób finansowania i promowania niektórych obszarów tematycznych, a z drugiej strony zastraszanie środowisk akademickich? Jakie są/będą krótko- i długofalowe skutki tego dziedzictwa? Jakie mechanizmy i rozwiązania mogą zapobiec produkcji i rozpowszechnianiu nacjonalistycznych narracji w obszarze nauki i edukacji? Zapraszamy do nadsyłania propozycji artykułów wokół następujących tematów: Cyfryzacja: nowe metody analizy źródeł w badaniach nad Zagładą „Nowe” źródła, nowe pytania, nowe obszary badawcze „Era bez świadków” – wyzwania i możliwości Holokaust w cieniu walki z terroryzmem i interwencji …
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2024-10-23

https://zagladazydow.pl/index.php/zz/announcement/view/31
type: item
title: Suplement do 19. numeru naszego rocznika: Tajemnica donosu na bunkier „Krysia” odkryta. Adrian Sendak ujawnia tożsamość osoby, która złożyła donos do niemieckiej Policji Kryminalnej o miejscu ukrycia kilkudziesięciu Żydów
description: Tajemnica donosu na bunkier „Krysia” odkryta Artykuł opublikowany wyłącznie w wersji Online Tematem artykułu są odnalezione przez autora dokumenty konspiracyjnego kontrwywiadu Okręgu Warszawskiego AK pozwalające poznać tożsamość osoby, która złożyła donos do niemieckiej Policji Kryminalnej o miejscu ukrycia kilkudziesięciu Żydów (bunkier „Krysia” przy ul. Grójeckiej 81), wśród nich historyka Emanuela Ringelbluma. Przez dziesięciolecia funkcjonowało w tej kwestii wiele przypuszczeń. Donosicielem, wedle meldunku informatora ulokowanego najprawdopodobniej w strukturach policyjnych, był przedsiębiorca budowlany Marian Nowicki, który za swój postępek otrzymał nagrodę pieniężną i obietnicę wciągnięcia na listę płatnych agentów. Jego dalszych losów nie udało ustalić. Pewne jest tylko, że sprawa nie stała się przedmiotem śledztwa ze strony konspiracyjnych komórek śledczych, a postępek donosiciela pozostał bezkarny. >>> Zagłada Żydów. Studia i Materiały | Zagłada Żydów. Studia i Materiały (zagladazydow.pl)
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2024-04-08

ONLINE FIRST 19. - numer rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały"
type: item
description: Oddajemy do rąk czytelników w formule ONLINE FIRST - w otwartym dostępie 19. numer naszego rocznika na rok 2023 . Spragnieni dotyku papieru i zapachu farby drukarskiej muszą uzbroić się w cierpliwość. Już niebawem ... Tom składa się z dwóch bloków tematycznych: 80. rocznicy powstania w getcie warszawskim i powojennych rozliczeń. Publikacje rocznicowe rozpoczyna niezwykle ważny tekst izraelskiej badaczki Havi Dreifuss o powstaniu i funkcjonowaniu komendy Żydowskiej Organizacji Bojowej. Przynosi on między innymi analizę jednego z najważniejszych dokumentów z tego czasu, jakim jest list Mordechaja Anielewicza do przedstawiciela ŻOB po aryjskiej stronie Icchaka Cukiermana, cytowany w wersjach znacznie się od siebie różniących. Tematem następnego studium, Sharon Gevy, jest rola kobiet w podziemiu żydowskim. Uzupełnieniem są relacje spisane w okresie okupacji przez liderów Poalej Syjon Lewica Polę Elster i Hersza Berlińskiego, członka komendy ŻOB. Zapiski Elster pokazują pierwsze dni powstania, teksty Berlińskiego, o utworzeniu ŻOB i późniejszych epizodach, publikujemy w wersji przejrzanej i uzupełnionej o opuszczone w pierwszej edycji fragmenty dotyczące między innymi postrzegania polskiej konspiracji. Dwa kolejne artykuły poruszają kwestię pamięci o powstaniu w Polsce. Jacek Leociak analizuje upamiętnienia w trzech okresach: te najwcześniejsze, z lat 1944–1945, z krytycznego roku 1968 i współczesne. Ciekawym uzupełnieniem jest omówienie przez Joannę Bachurę-Wojtasik zawartości emitowanych w kontekście rocznicowym audycji Polskiego Radia. Integralną część bloku powstaniowego stanowi sylwetka przywódcy Żydowskiego Komitetu Narodowego Adolfa Bermana nakreślona przez jego syna Emanuela, uzupełniona o trzy teksty poświęcone losom jego archiwum. W sekcji „Materiały” publikujemy opracowane przez Marię Ferenc dokumenty dotyczące planów ratowania działaczy organizacji żydowskich, niepublikowaną relację mężczyzny o nazwisku Maur o ukrywaniu się w bunkrze w pierwszych dniach posta…
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2024-02-27

Call for Articles: Zaproszenie do nadsyłania propozycji do Działu "Materiały" do 20. jubileuszowego numeru rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały"
type: item
description: Zapraszamy do nadsyłania propozycji do działu „Materiały” do najbliższego numeru pisma. Numer 20 rocznika, czyli tom jubileuszowy poświęcony będzie bilansom wybranych zagadnień w badaniach nad Zagładą z perspektywy ostatniego dwudziestolecia, tematem przewodnim numeru będzie zaś ZAGŁADA I PSYCHOLOGIA. Zapraszamy do nadsyłania niepublikowanych dotąd listów, relacji, obszernych fragmentów dzienników, pamiętników czy innego typu dokumentów źródłowych wraz z ich krytycznym opracowaniem (krótki wstęp, niezbędne przypisy). Preferowane będą materiały związane z przewodnim tematem numeru, czyli ilustrujące zjawiska psychologiczne i eksponujące przeżycia wewnętrzne autorów, ich świat uczuć i doznań w czasie Zagłady lub tuż po wojnie. Propozycje materiałów należy przesłać mailowo na adres redakcji: redakcja@holocaustresearch.pl zaś gotowe artykuły przedkładać za pośrednictwem strony do dnia 29 lutego 2024. Objętość tekstu nie powinna przekraczać 20 000 znaków. Ewentualne pytania prosimy przesyłać mailowo na adres redakcji. :: Zasady przygotowania tekstu :: Zgłoszenie artykułu
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2023-12-15

https://zagladazydow.pl/index.php/zz/announcement/view/28
type: item
title: Z wielkim smutkiem przychodzi nam żegnać prof. Michała Głowińskiego. Wielkiego badacza, ocalałego z Zagłady, Przyjaciela Centrum, członka rady naukowej rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały", naszego niezwykle uważnego i krytycznego czytelnika
description: Jacek Leociak Michał Głowiński (1934 - 2023) Profesor Michał Głowiński był związany z Instytutem Badań Literackich PAN od 1958 roku. W 1976 roku uzyskał tytuł profesora nauk humanistycznych. Przewodniczył Radzie Naukowej IBL przez wiele kadencji. Był współzałożycielem Towarzystwa Kursów Naukowych, swoje prace o nowomowie publikował w drugim obiegu. Naukową summą prof. Głowińskiego jest pięć tomów jego „Prac wybranych” w serii „Klasycy współczesnej polskiej myśli humanistycznej” pod red. Ryszarda Nycza, wydawanej przez krakowski Universitas. Są to jednak tylko prace wybrane. Poza ich obrębem pozostają jeszcze liczne książki, artykuły, tomy zbiorowe przez niego redagowane. Dzieło Michała Głowińskiego przekracza tradycyjne granice dyscyplin humanistycznych, a jego dorobek nie przynależy tylko do obszaru teorii i historii literatury oraz krytyki literackiej, lecz obejmuje także inne dziedziny naukowej, edytorskiej i pisarskiej aktywności. Wymieńmy główne z nich. Po pierwsze — kluczowe dla naukowego profilu prof. Głowińskiego dokonania w dziedzinie nauki o literaturze, których pełna prezentacja byłaby zarazem charakterystyką dorobku tej gałęzi polskiego literaturoznawstwa po drugiej wojnie światowej, który można nazwać nowoczesnym. Był fundatorem lub współtwórcą takich nurtów humanistyki jak polska szkoła strukturalna — teoria komunikacji literackiej — historyczna poetyka kulturowa. Po drugie — pionierskie na polskim gruncie studia nad językiem totalitarnym, nowomową i dyskursem propagandowym, studia o nowomowie i języku propagandy (odznaczające się niebywała przenikliwością i zachowujące swą aktualność do dziś), o socrealizmie i pożytkach czytania różnych tekstów plugawych. Po trzecie — jego prace poświęcone doświadczeniu Zagłady, a mam tu na myśli zarówno teksty o charakterze badawczym, jak i autobiograficznym. Po czwarte — fundamentalne dla kształcenia polonistycznego i utrwalania literaturoznawczej kompetencji zespołowe przedsięwzięcia: „Zarys teorii literatury” (nap…
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2023-09-30

Żegnamy prof. Nechamę Tec, zaprzyjaźnioną z Centrum Badań nad Zagładą Żydów, członkinię Rady Naukowej pisma od momentu jego powstania
type: item
description: Z wielkim żalem przyjęliśmy wiadomość o śmierci prof. Nechamy Tec, socjolożki związanej przez wiele lat z University of Connecticut w Stamford, a także członkini Rady Naukowej naszego rocznika „Zagłada Żydów. Studia i materiały” od momentu jego powstania. Była także członkinią m.in. Rady Naukowej United States Holocaust Memorial Museum oraz YIVO, laureatką wielu doktoratów honorowych oraz nagród. W swoich książkach i artykułach poświęconych różnym aspektom Zagłady Nechama Tec – dzięki połączeniu unikalnej perspektywy Ocalałej i socjologicznego warsztatu naukowego – proponowała pionierskie spojrzenia metodologiczne, które inspirowały i inspirują kolejne pokolenia badaczek i badaczy. W wywiadzie, udzielonym prof. Małgorzacie Melchior, który ukazał się w numerze 4 „Zagłady Żydów” w 2008 roku, mówiła: „Zawsze przestrzegam moich studentów, że nie liczby powinny się liczyć, ale to, jakie mamy materiały, pochodzące z rozmaitych źródeł, i jakie są ich wzajemne powiązania. Potrzeba jak najwięcej źródeł i wszystkie trzeba uwzględnić. Nie ukrywać niczego. Pokazać tyle różnych aspektów, ile się tylko da. Przedstawiać różne kategorie, różne grupy. Kierować się własnymi definicjami. Przyglądać się zebranym danym, systematycznie, krok po kroku je analizować i szukać… jak długo czas pozwoli.” Przypominamy rozmowę z prof. Nechamą Tec przeprowadzoną przez Małgorzatę Melchior >>>
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2023-08-05

Anna Bikont odpowiada Krzysztofowi Wyszkowskiemu w sprawie jego oświadczenia dotyczącego artykułu nt. zbrodni oddziału AK na Żydach ukrywających się na bagnach koło wsi Podosie w Łomżyńskiem
type: item
description: Anna Bikont odpowiada na oświadczenie Krzysztofa Wyszkowskiego w sprawie jej artykułu pt. »„Marzeniem pana Poteraja jak i moim jest, aby te niechlubne wydarzenia zostały opisane”. O zbrodni oddziału AK na Żydach ukrywających się na bagnach koło wsi Podosie w Łomżyńskiem« opublikowanego w numerze 18 (2022) rocznika Zagłada Żydów. Studia i Materiały na stronach 170-199 Przytaczam niżej oświadczenie, opublikowane 22 marca br. na stronie internetowej Instytutu Pamięci Narodowej przez Krzysztofa Wyszkowskiego, a odnoszące się do przygotowanego przeze mnie artykułu. Nie do końca rozumiem, dlaczego autor wydał je jako członek Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej, wszak rozmawiałam z nim jako osobą prywatną. Wyjaśniam jednak podnoszone wątpliwości i odpowiadam na stawiane mi zarzuty. Rzeczywiście rozmawialiśmy o zbrodni w Krzewinie w czasie spotkań, które trwały dekadę. Wybrałam te wypowiedzi, które wydały mi się interesujące. Nie wydaje mi się to być zarzutem, przeciwnie. Nie byłam proszona o autoryzację. Krzysztof Wyszkowski był gotów się konfrontować z czymś tak bolesnym, jak uczestnictwo własnego ojca w oddziale AK, który wyruszył zamordować ukrywających się Żydów. Wspominając, że jeździł w miejsce zbrodni i zapalał znicze, wyrażałam mój szacunek dla takiej postawy. Nie rozumiem zarzutu, że „autorka bezpodstawnie przypisała IPN mój wniosek o ponowne wszczęcie śledztwa”. Napisałam, że Krzysztof Wyszkowski zwracał się o wznowienie śledztwa. Pozostaję z wdzięcznością dla Krzysztofa Wyszkowskiego za udostępnienie mi materiałów, które zebrał w czasie swoich poszukiwań nad zbrodnią w Krzewinie. Anna Bikont * * * Oświadczenie Krzysztofa Wyszkowskiego, członka Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej W artykule Anny Bikont zatytułowanym „Marzeniem Pana Poteraja jak i moim jest aby te niechlubne wydarzenia zostały opisane” O zbrodni oddziału AK na Żydach ukrywających się na bagnach koło wsi Podosie w Łomżyńskiem [w:] Zagłada Żydów, Studia i Materiały, r. 2022, nr 18, Autorka tekstu …
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2023-03-29

Call for Articles: Call for Articles - ROK 2024: zaproszenie do nadsyłania propozycji artykułów. Jubileuszowy numer 20 będzie poświęcony zagadnieniu ZAGŁADY i PSYCHOLOGII
type: item
description: Call for Articles ROK 2024 Zagłada i Psychologia Numer 20 rocznika Zagłada Żydów. Studia i Materiały będzie tomem jubileuszowym. Pojawią się w nim teksty podsumowujące, bilanse, próby spojrzenia na wybrane zagadnienia z perspektywy dwudziestu lat. Ponadto tematem przewodnim numeru będzie ZAGŁADA I PSYCHOLOGIA. (czytaj więcej ...) Janusz Korczak notował w swoim dzienniku: „Rad i nierad jestem. Gniewam się, cieszę, niepokoję, oburzam się, pragnę doznać i uniknąć, dobrze życzę, wzywam o karę bożą czy ludzką. […] wszystko to teoretyczne. Na obstalunek. Płasko, szaro, zwyczajowo, zawodowo, jak przez mgłę, zamazane uczucia, bezwymiarowe, Są obok mnie, ale nie ma ich we mnie. […] Indolencja. Nędza uczuć. […] Już wie, że musi umrzeć. I co dalej? Przecież nie umiera się więcej niż raz?”. (czytaj więcej ...) Kalendarz i procedura przyjmowania tekstów 15 czerwca 2023 r. – ostateczny termin nadsyłania propozycji artykułu zawierającego: konspekt artykułu, na który się składają: tytuł, główne tezy, metodologia, źródła; objętość do 1800 znaków, krótka nota o autorze zawierająca informacje o karierze akademickiej, bieżącej afiliacji, zainteresowaniach i dokonaniach badawczych, wykaz najważniejszych publikacji. Propozycję artykułu należy przesyłać mailowo na adres redakcji: redakcja@holocaustresearch.pl Kalendarz i procedura przyjmowania tekstów 30 czerwca 2023 r. – termin ostatecznej decyzji Redakcji o przyjęciu propozycji i zamawiania tekstów 1 lutego 2024 r. – nieprzekraczalny termin nadsyłania tekstów poprzez system czasopisma - https://zagladazydow.pl/index.php/zz/about/submissions (czytaj więcej ...)
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2023-03-15

Z NOWEGO 18. numeru "Zagłada Żydów. Studia i Materiały"
type: item
description: Od Redakcji Bieżący numer naszego rocznika jest poświęcony szeroko pojętej problematyce ucieczek przed Zagładą. Haniebny atak rządzonej przez Władimira Putina Rosji na Ukrainę i jej mieszkańców uczynił tę kwestę dramatycznie aktualną. Od początku wojny rozpoczętej 24 lutego 2022 r. granice Polski przekraczały setki tysięcy uchodźców z terenów okupowanych i zagrożonych przez bezprecedensowy w XXI w. w Europie terror ze strony agresorów. Byli to prawie wyłącznie cywile, z przewagą kobiet i dzieci. Ogólna ich liczba przekroczyła 8 mln, z czego ponad 6 mln opuściło Polskę. W przeciwieństwie do mieszkańców państw Bliskiego Wschodu i Afryki próbujących, o czym pisaliśmy w zeszłym roku, przedostać się do Europy z Białorusi, którym państwo polskie odmawiało i odmawia nadal wstępu na swoje terytorium, utrudniając nawet niesienie pomocy humanitarnej (symbolem jest niesławne ogrodzenie wybudowane wzdłuż granicy), uchodźcy z Ukrainy byli traktowani inaczej. Ogromna skala pomocy, zwłaszcza w pierwszych najbardziej krytycznych tygodniach, była jednak, co należy podkreślić, zasługą przede wszystkim organizacji pozarządowych, lokalnych samorządów, oddolnych inicjatyw oraz ludzi dobrej woli. Dramatyczna sytuacja w Ukrainie zepchnęła na plan dalszy, lecz nie unieważniła łamania zasad demokratycznych w naszym kraju. Już kilkakrotnie w artykułach wstępnych wskazywaliśmy na niebezpieczeństwa związane z uprawianiem historii najnowszej, a zwłaszcza próby zastraszania historyków zajmujących się historią polsko-żydowską. Działania wymierzone w niezależnych badaczy, choć dotkliwe, o czym przekonała się chociażby kierująca Centrum Badań nad Zagładą Żydów Barbara Engelking, są jednak, na szczęście, nieporównywalne z działaniami wymierzonymi w przedstawicieli innych środowisk zawodowych, przede wszystkim prawniczych, narażonych na ciągłą inwigilację, szykany, uniemożliwianie wykonywania zawodu i wszechobecny hejt w internecie, państwowej telewizji i prasie kontrolowanej przez rząd. W pełni się …
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2023-03-11

ZAPOWIEDŹ NOWEGO - ONLINE FIRST 18. - numeru rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały". Tom ukaże się w pierwszej połowie marca
type: item
description: Z pewnym opóźnieniem spowodowanym trudnościami okołocovidowymi możemy zapowiedzieć, że w najbliższych tygodniach ukaże się w formule ONLINE FIRST - w otwartym dostępie numer naszego rocznika na rok 2022 . Jest on poświęcony szeroko pojętej problematyce ucieczek przed Zagładą. Haniebny atak rządzonej przez Władimira Putina Rosji na Ukrainę i jej mieszkańców uczynił tę kwestę dramatycznie aktualną. Od początku wojny rozpoczętej 24 lutego 2022 r. granice Polski przekraczały setki tysięcy uchodźców z terenów okupowanych i zagrożonych przez bezprecedensowy w XXI w. w Europie terror ze strony agresorów. Byli to prawie wyłącznie cywile, z przewagą kobiet i dzieci. Ogólna ich liczba przekroczyła 8 mln, z czego ponad 6 mln opuściło Polskę. W przeciwieństwie do mieszkańców państw Bliskiego Wschodu i Afryki próbujących, o czym pisaliśmy w zeszłym roku, przedostać się do Europy z Białorusi, którym państwo polskie odmawiało i odmawia nadal wstępu na swoje terytorium, utrudniając nawet niesienie pomocy humanitarnej (symbolem jest niesławne ogrodzenie wybudowane wzdłuż granicy), uchodźcy z Ukrainy byli traktowani inaczej. Ogromna skala pomocy, zwłaszcza w pierwszych najbardziej krytycznych tygodniach, była jednak, co należy podkreślić, zasługą przede wszystkim organizacji pozarządowych, lokalnych samorządów, oddolnych inicjatyw oraz ludzi dobrej woli. Wybranie ucieczek jako najważniejszej tematyki tomu zostało podyktowane nie bieżącym kontekstem (agresji rosyjskiej nie mogliśmy przewidzieć, projektując ten numer), lecz wagą tego zagadnienia, prowokującego do stawiania rozmaitych pytań badawczych. Dotyczą one na przykład sposobów i możliwości szacowania ogólnej liczby uciekinierów z gett i szans ich przetrwania. Kwestii tej dotyczył w dużej mierze przygotowany przez Centrum Badań nad Zagładą Żydów projekt Dalej jest noc, będący próbą analizy tego zjawiska w odniesieniu do wybranych przedwojennych powiatów/okupacyjnych niemieckich starostw. Zastosowane metody badawcze i osiągnięte w…
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2023-02-22

Call for Articles - ROK 2023: zaproszenie do nadsyłania propozycji artykułów. Numer 19 będzie poświęcony powojennym ROZLICZENIOM oraz POSZUKIWANIU SPRAWIEDLIWOŚCI
type: item
description: Call for Articles ROK 2023 Rozliczenia w pierwszych latach po Zagładzie: sprawiedliwość, zemsta, pamięć Numer 19 będzie poświęcony powojennym ROZLICZENIOM, ze szczególnym naciskiem na POSZUKIWANIE SPRAWIEDLIWOŚCI w latach 1944–1949. Źródłami do badań mogą być akta dochodzeń prokuratorskich, akta procesów zbrodniarzy nazistowskich i kolaborantów, akta sądów społecznych i koleżeńskich, a także akta sądów grodzkich, rozstrzygających sprawy dotyczące mienia. Materiały te są od wielu lat wykorzystywane przez badaczy, ale wciąż w sposób niewyczerpujący ich potencjału i ogromnego zasobu (CZYTAJ WIĘCEJ ...) Kalendarz i procedura przyjmowania tekstów 31 października 2022 r. – ostateczny termin nadsyłania propozycji artykułu zawierającego: konspekt artykułu, na który się składają: tytuł, główne tezy, metodologia, źródła; objętość do 1800 znaków, krótka nota o autorze zawierająca informacje o karierze akademickiej, bieżącej afiliacji, zainteresowaniach i dokonaniach badawczych, wykaz najważniejszych publikacji. Propozycję artykułu należy przesyłać mailowo na adres redakcji: redakcja@holocaustresearch.pl 15 listopada 2022 r. – termin ostatecznej decyzji Redakcji o przyjęciu propozycji i zamawiania tekstów 1 marca 2023 r. – nieprzekraczalny termin nadsyłania tekstów poprzez system czasopisma - https://zagladazydow.pl/index.php/zz/about/submissions
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2022-08-25

Sławomir Poleszak, Apologeci, adwokaci czy historycy dworscy?… W odpowiedzi na wywody Piotra Niwińskiego i Tomasza Łabuszewskiego *
type: item
description: Autor odpowiada na tekst autorstwa Piotra Niwińskiego i Tomasza Łabuszewskiego pt. „Sprawa” Józefa Franczaka – czyli historia alternatywna (w związku z pracą Sławomira Poleszaka). Czy okupacyjna przeszłość sierż. Józefa Franczaka „Lalusia” miała wpływ na powojenne losy „ostatniego zbrojnego”? „Zagłada Żydów. Studia i Materiały”, nr 16, 2020, 233–277), który opublikowany został w numerze 37 pisma „Pamięć i Sprawiedliwość", i stanowił polemikę z jego artykułem opublikowanym rok wcześniej w roczniku naukowym Centrum Badań nad Zagładą Żydów Instytutu Filozofii i Socjologii PAN „Zagłada Żydów. Studia i Materiały”. Jestem gorącym zwolennikiem otwartej debaty, niemniej byłem zaskoczony tym, że polemika ukazała się w „PiS” zamiast, jak to jest w dobrym naukowym zwyczaju, w czasopiśmie, w którym opublikowano tekst recenzowany. Zaskoczenie potęgował fakt, że artykuł polemiczny został zamieszczony na łamach periodyku wydawanego przez IPN. W momencie jego druku wszyscy trzej byliśmy pracownikami tej instytucji. W redakcji „Pamięci i Sprawiedliwości” pracowałem jedenaście lat. Początkowo w charakterze jej sekretarza, a następnie jako redaktor naczelny czasopisma (2009–2016). W redakcji periodyku panowała żelazna zasada, aby nie zamieszczać recenzji/polemiki autorstwa pracownika IPN, jeśli dotyczyła ona publikacji innego pracownika tej instytucji. Było dla nas oczywiste, że nie możemy dopuścić do sytuacji, w której pracownicy/władze IPN wykorzystają renomę pisma w celu reklamowania lub deprecjonowania tekstów innych osób zatrudnionych w instytucie. Tak rozumieliśmy wysokie standardy pracy redakcyjnej. Ze smutkiem odnotowuję, że przestały one obowiązywać. Niwiński i Łabuszewski to uznani badacze dziejów polskiego podziemia. Pierwszy z nich jest profesorem Uniwersytetu Gdańskiego i od lat zajmuje się konspiracją wileńską w czasie II wojny światowej oraz organizacjami tworzonymi w powojennej Polsce przez środowiska wileńskie po akcji repatriacyjnej. Badał też działania komunistyczne…
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2022-03-29

eBook najnowszego numeru "Zagłada Żydów. Studia i Materiały" w formacie epub i mobi już dostępny w księgarniach internetowych
type: item
description: Dobra wiadomość dla zwolenników lektury rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały" na czytnikach eBook w formatach mobi i ePub. Bieżący numer jest już dostępny. Zapraszamy. link do księgarni - kliknij tu by kupić
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2022-01-05

ZE WSTĘPU DO NOWEGO 17. - numeru rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały"
type: item
description: Od Redakcji W chwili gdy piszemy te słowa, w Polsce zachodzą liczne niepokojące zjawiska. W Kaliszu w Święto Niepodległości spalono Statut kaliski, skandowano hasło „Śmierć Żydom!” i gloryfikowano antysemicką czystkę z Marca 1968. Reakcja władz miasta, a przede wszystkim prokuratury i policji była nieadekwatna i dramatycznie spóźniona, co więcej, została podjęta pod presją ze strony części mediów i głosów z zagranicy. Władze państwowe, tym razem odrzucając pozory, wsparły organizatorów Marszu Niepodległości głoszących hasła nietolerancji wobec różnych grup społecznych i odwołujących się do przedwojennej skrajnej prawicy. Kryzys na granicy polsko-białoruskiej pociąga za sobą śmierć uciekinierów z krajów ogarniętych konfliktami wewnętrznymi i wojnami, pragnących przedostać się do Europy Zachodniej. Dotyka to również dzieci, którym odmawia się nie tylko możliwości czasowego schronienia na terenie RP, lecz także pomocy humanitarnej. Uciekinierzy stają się nierzadko obiektem brutalnego traktowania. Wprowadzenie na obszarze nadgranicznym stanu wyjątkowego, a następnie rozciągnięcie jego rygorów na kolejne miesiące uniemożliwia informowanie opinii publicznej i utrudnia działania pomocowe podejmowane przez organizacje społeczne i osoby prywatne. Piszemy o tym wszystkim, gdyż nie sposób pominąć milczeniem tej rażącej sprzeczności w polityce władz. Z jednej strony wspierają one finansowo skrajnych nacjonalistów, siejących nietolerancję, antyimigranckie fobie i antysemityzm, a także zamykają granice przed uciekinierami, z drugiej zaś przez różne agendy i instytucje państwowe intensywnie promują skrajnie uproszczony obraz stosunków polsko-żydowskich w okresie drugiej wojny światowej, eksponując pomoc niesioną Żydom przez Polaków. Atakowani są również badacze zajmujący się Zagładą i okresem drugiej wojny światowej. Najszerszym echem odbiła się sprawa wytoczona jednej z autorek i redaktorom wydawnictwa Dalej jest noc. Losy Żydów w wybranych powiatach okupowanej Polski z inicjatyw…
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2021-12-22

ZAPOWIEDŹ NOWEGO - ONLINE FIRST 17. - numeru rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały". Tom ukaże się w ostatnich dniach grudnia
type: item
description: Już w najbliższych dniach ukaże się w formule ONLINE FIRST - w otwartym dostępie tegoroczny numer naszego rocznika. Tematem przewodnim nowego są kicz holokaustowy i nadużycia w przedstawianiu Zagłady. W debacie zabrali głos uczeni reprezentujący różne dziedziny nauki i ukazujący problem z wielu perspektyw. W tomie znalazły się między innymi teksty analizujące obraz Zagłady w grach komputerowych i mediach społecznościowych, a także w literaturze pięknej. Odrębny blok materiałów dotyczy twórczości Artura Żmijewskiego i jego filmu Berek, który stał się przedmiotem gorących dyskusji i został uwikłany w gry polityczne. Na łamach „Zagłady Żydów” po raz pierwszy prezentujemy unikatową kolekcję zdjęć zrobionych podczas realizacji Berka. Poza tematem przewodnim numer zawiera między innymi nowy głos w dyskusji o postawach policji granatowej wobec Żydów, wyniki badań na temat powojennego plądrowania terenu obozu zagłady w Treblince oraz artykuł o losach Romów i Sinti przesiedlonych do łódzkiego getta.
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2021-12-20

Nagroda Prezesa PAN w 2021 r. dla członka Rady Naukowej naszego pisma prof. Michała Głowińskiego
type: item
description: Jest nam niezwykle miło pogratulować członkowi Rady Naukowej naszego rocznikaprof. Michałowi Głowińskiemu otrzymania nagrody Prezesa Polskiej Akademii Nauk Profesor Michał Głowiński został laureatem Nagrody za rok 2021 „za wnikliwy obraz specyficznych rysów polskiej humanistyki przez pryzmat życiorysów jej czołowych reprezentantów zawartych w książce »Tęgie głowy«”. We wtorek (7 grudnia) prezes PAN prof. Jerzy Duszyński wręczył nagrodę laureatowi w jego warszawskim mieszkaniu (…) Nagrodzeni zostali również profesorowie: Arkadiusz Nowak, Daniel Gryko, Elżbieta Frąckowiak, Jan Albrecht.
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2021-12-09

Oświadczenie redakcji w związku ze zwolnieniem z pracy dr Sławomira Poleszaka oraz wymuszeniem odejścia dr hab. Sławomira Łukasiewicza
type: item
description: W numerze 16 naszego rocznika został opublikowany artykuł dr. Sławomira Poleszaka z lubelskiego oddziału IPN stawiający ważne pytania o antyżydowskie epizody w biografii jednego z najbardziej rozpoznawalnych żołnierzy antykomunistycznego podziemia. Publikacja ta spotkała się z ogromnym zainteresowaniem ze strony naszych czytelników. Zarazem jednak zostały podjęte próby deprecjonowania Autora i przedstawionych przez niego wniosków. Ogłoszenie tego tekstu stało się jednym z powodów zwolnienia dr. Poleszaka z pracy. Kierownictwo IPN zmusiło również do odejścia z pracy innego pracownika oddziału lubelskiego, dr. hab. Sławomira Łukasiewicza. Poniżej zamieszczamy list z wyrazami solidarności dla obu wybitnych badaczy. Jesteśmy dumni, że to nasze łamy dr Poleszak wybrał jako miejsce opublikowania swego artykułu. Niebawem zamieścimy jego odpowiedź na kierowane wobec niego zarzuty. Artykułu dr Sławomira Poleszaka: Czy okupacyjna przeszłość sierż. Józefa Franczaka „Lalusia” miała wpływ na powojenne losy „ostatniego zbrojnego”? List otwarty: http://ohistorie.eu/2021/11/14/list-wyrazajacy-solidarnosc-z-historykami-usuwanymi-z-pracy-w-ipn/ List wyrażający solidarność z historykami usuwanymi z pracy w IPN 8 listopada 2021 r. prof. Sławomir Łukasiewicz odszedł z Instytutu Pamięci Narodowej. Do kroku tego został zmuszony po tym, jak nie otrzymał od prezesa IPN dr. Karola Nawrockiego pozwolenia na łączenie pracy w IPN z pracą na KUL. Zajęcia na uczelni prowadził zawsze po godzinach pracy w IPN i nigdy nie kolidowały one z jego obowiązkami zawodowymi. Jednocześnie dr Karol Nawrocki zgodził się na łączenie pracy na dwóch lub więcej etatach w przypadku wielu pracowników IPN, z których niektórzy prowadzili/prowadzą zajęcia na uczelniach w godzinach urzędowania Instytutu. Do tego prof. Łukasiewiczowi postawiono całkowicie bezpodstawny zarzut, jakoby podczas sesji naukowych nie podawał afiliacji IPN. 9 listopada 2021 r. dr Sławomir Poleszak otrzymał wypowiedzenie z pracy w IPN. Prezes Naw…
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2021-11-15

Call for Articles: Call for Articles - ROK 2022: zaproszenie do nadsyłania propozycji artykułów. Numer chcemy poświęcić szeroko rozumianym ucieczkom przed Zagładą.
type: item
description: Ucieczki przed Zagładą Numer 18 rocznika „Zagłada Żydów. Studia i Materiały” (rok 2022) chcemy poświęcić szeroko rozumianym UCIECZKOM przed Zagładą. Interesować nas będą zarówno ucieczki w sensie dosłownym, jak i metaforycznym. Po pierwsze więc chodzi o szybkie oddalenie się z niebezpiecznego czy groźnego miejsca. Może to być błyskawiczna, spontaniczna reakcja na zagrożenie bądź skrupulatnie przemyślana i starannie przygotowywana strategia przetrwania, ocalenia (CZYTAJ WIĘCEJ ...) Kalendarz i procedura przyjmowania tekstów 30 listopada 2021 r. – ostateczny termin nadsyłania propozycji artykułu zawierającego: konspekt artykułu, na który się składają: tytuł, główne tezy, metodologia, źródła; objętość do 1800 znaków, krótka nota o autorze zawierająca informacje o karierze akademickiej, bieżącej afiliacji, zainteresowaniach i dokonaniach badawczych, wykaz najważniejszych publikacji. Propozycję artykułu należy przesyłać mailowo na adres redakcji: redakcja@holocaustresearch.pl 15 grudnia 2021 r. – termin ostatecznej decyzji Redakcji o przyjęciu propozycji i zamawiania tekstów 1 lutego 2022 r. – nieprzekraczalny termin nadsyłania tekstów
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2021-10-29

Z okazji 78. rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim zapraszamy do lektury artykułu Yehudy Bauera
type: item
description: 19 kwietnia przypada 78. rocznica wybuchu powstania w warszawskim getcie. Oddając hołd bohaterom i ofiarom getta zapraszamy do lektury artykułu autorstwa prof. Yehudy Bauera pt. "Powstanie w getcie warszawskim. Nowe spojrzenie", który ukazał się w 14. (2018) numerze rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały" Artykuł zawiera zarówno przypomnienie historii powstania w getcie warszawskim, jak i nową próbę reinterpretacji jego znaczenia. O ile rola Żydowskiej Organizacji Bojowej i Żydowskiego Związku Wojskowego (a także ruchów politycznych, które za nimi stały) zostały już gruntownie zbadane, o tyle brakuje studiów nad udziałem ludności cywilnej. Autor dokonuje także obszernego przeglądu sytuacji politycznej w getcie przed powstaniem oraz analizuje charakter kontaktów między podziemiem żydowskim a polskim kierownictwem ruchu oporu po aryjskiej stronie miasta. Na koniec zaś analizuje, w jaki sposób historyczne dziedzictwo powstania w getcie jest wykorzystywane i nadużywane zarówno w Polsce, jak i w Izraelu. https://zagladazydow.pl/index.php/zz/article/view/54
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2021-04-18

Dziś nad ranem, 17 lutego 2021 r. odszedł Jan Jagielski - członek Rady Naukowej naszego rocznika
type: item
description: Dziś nad ranem zmarł Janek Jagielski – nasz kochany Przyjaciel, członek Rady Naukowej naszego pisma, Człowiek-Instytucja. Z wykształcenia był geologiem, ale jego prawdziwą pasją i misją, której pozostał wierny do końca życia, było upamiętnianie historii Żydów polskich. Strażnik pamięci, był inicjatorem dziesiątków upamiętnień zamordowanych żydowskich społeczności w całej Polsce. Spacery po żydowskiej Warszawie, które organizował, przyciągały zawsze tłumy. Znał każdą macewę na cmentarzu przy Okopowej i jak nikt potrafił opowiadać ich historie. Przez ostatnie 30 lat kierował Działem Dokumentacji Zabytków w Żydowskim Instytucie Historycznym. Przychodziliśmy wszyscy do Jego pokoju, wypełnionego po sufit segregatorami z tysiącami zdjęć, a Janek bezbłędnie wyciągał to potrzebne. I opowiadał, opowiadał… Zawsze będziemy pamiętać, ile Mu zawdzięczamy. Kochany Janku, odpoczywaj w pokoju … fot. by Adrian Grycuk - Praca własna, CC BY-SA 3.0 pl, <a class="oajrlxb2 g5ia77u1 qu0x051f esr5mh6w e9989ue4 r7d6kgcz rq0escxv nhd2j8a9 nc684nl6 p7hjln8o kvgmc6g5 cxmmr5t8 oygrvhab hcukyx3x jb3vyjys rz4wbd8a qt6c0cv9 a8nywdso i1ao9s8h esuyzwwr f1sip0of lzcic4wl py34i1dx gpro0wi8" tabindex="0" role="link" href="https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=25592997&fbclid=IwAR29rVjnKPC6JCOEOSVLAeRcrCnZ7sDhRFgm_3HTlygo1Ntq4Q2nzdeVAuQ" target="_blank" rel="nofollow noopener">https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=25592997
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2021-02-17

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie będzie współfinansowało wydawania rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały"
type: item
description: W świetle wczorajszej publikacji listy czasopism punktowanych MEiN dość symptomatyczne wydają się ogłoszone dziś wyniki konkursu dotacyjnego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Mimo, że publikacja rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały" z nawiązką wpisuje się w priorytety programu, w ocenie ekspertów i Ministra Glińskiego, NIE ZASŁUGUJE ona na wsparcie w programie, którego celem jest "wspieranie najbardziej znaczących ogólnopolskich czasopism kulturalnych i naukowych (w zakresie nauk humanistycznych)"
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2021-02-12

Nowy (niezrozumiały) wykaz czasopism punktowanych Ministra Edukacji i Nauki
type: item
description: Minister Edukacji i Nauki ogłosił nowy wykaz punktowanych czasopism naukowych. Jest dla nas zupełnie niezrozumiałe dlaczego rocznik "Zagłada Żydów. Studia i Materiały" ponownie otrzymał najniższą możliwą punktację (20 pkt.) Stało się tak mimo, że czasopismo spełnia kryteria, które dawały by mu co najmniej 40 pkt. (lub więcej). Nie rozumiemy dlaczego ministerialni "eksperci" nie uwzględniają 16 letniego dorobku rocznika, uznanego w polskiej i międzynarodowej nauce, indeksowanego w wielu (także międzynarodowych, obecnych w ministerialnych rozporządzeniach) bazach. Nasze zdumienie budzi fakt, że równocześnie w wykazie debiutują zupełnie nowe periodyki, bez żadnego dorobku, nieindeksowane, które otrzymują 40 czy nawet 70 pkt. Inne notują duży wzrost punktacji, mimo braku jakichkolwiek zmian (np. w IF czy indeksowalności). Pozwalamy sobie wyrazić nadzieję, że polscy i międzynarodowi badacze, mimo tych trudnych do racjonalnego uzasadnienia decyzji Ministerstwa, kierować się będą własną, integralną oceną jakości naukowej czasopism.
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2021-02-11

Polemika dr Jakuba Kumocha z artykułem Michała Sobelmana "Paszporty złudzeń ..." z tegorocznego numeru naszego rocznika
type: item
description: Udostępniamy polemikę, którą przygotował dr Jakub Kumoch, ambasador RP w Szwajcarii (2016-2020) i Turcji (od 2020), pt. "W niewoli własnych wierzeń, czyli komu przeszkadza nowa wiedza o paszportach Ładosia z Polemika z artykułem Paszporty złudzeń. Sprawa paszportów południowoamerykańskich widziana z Będzina" Michała Sobelmana („Zagłada Żydów. Studia i Materiały” 2020, t. 16, s. 700–717”). Ukazała się ona na stronie Instytut Pileckiego, wraz z zapowiedzią jej druku w tomie IV rocznika „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”. Nasza redakcja wysoko sobie ceni rzeczową dyskusję naukową. Żałujemy tylko, że Szanowny Pan Ambasador dr Jakub Kumoch nie skorzystał z powszechnie przyjętej w świecie nauki drogi i nie zwrócił się ze swoją polemiką do redakcji „Zagłady Żydów” — pisma, w którym artykuł Michała Sobelmana został opublikowany. Gdybyśmy tę obszerną i poważną polemikę otrzymali, opublikowalibyśmy ją niezwłocznie na stronie internetowej rocznika „Zagłada Żydów”, obok tekstu Michała Sobelmana, zaś drukiem w kolejnym numerze pisma. Postąpilibyśmy tak, ponieważ wymagają tego elementarne standardy naukowe, a także z szacunku dla autora. Pozostaje nam jedynie wyrazić ubolewanie, że debata polemiczna toczyć się będzie w tej sytuacji niejako korespondencyjnie, na łamach różnych periodyków. link do strony Instytutu Pileckiego bezpośredni link do artykułu Edit [22.01.2021]: Mimo, że artykuł został opublikowany przez autora w czasopiśmie "Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX", T. 4., redakcja rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały" w poczuciu obowiązku zachowania spójności obiegu debaty naukowej, w uzgodnieniu z autorem i redakcją miejsca pierowdruku podjęła decyzję o umieszczeniu PDF tekstu w sekcji "Polemiki".
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2020-12-30

eBook najnowszego numeru "Zagłada Żydów. Studia i Materiały" w formacie epub i mobi już dostępny w księgarniach internetowych
type: item
description: Dla zwolenników posiadania na własność eBooka 16. numeru rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały" w swoim czytniku mamy dobrą wiadomość. Już jest dostępna wersja mobi i epub pisma. Kliknij by kupić
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2020-12-22

JUŻ JEST NOWY - ONLINE FIRST 16. numer rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały" wokół 75. rocznicy likwidacji likwidacji getta łódzkiego
type: item
description: Tematem przewodnim 16. numeru rocznika, którego współredaktorami są naukowcy z Centrum Badań Żydowskich UŁ, jest historia getta łódzkiego. Ponieważ edycja papierowa spowolniona przez COVID z wolna przesuwa się pomiędzy maszynami drukarskimi, już dziś oddajemy do rąk czytelników PEŁNĄ WERSJĘ NUMERU w formule ONLINE FIRST. Koneserzy druku i szelestu przewracanych stron, a także wagi tego niemal 900 stronicowego tomu) muszą ćwiczyć cierpliwość do ostatnich dni grudnia. Numer rozpoczynają wspomnienia Mariana Turskiego o ostatnich dniach w getcie w sierpniu 1944 r. Obok głosu świadka, prezentujemy czytelnikom studium Andrzeja Czyżewskiego o prowadzonej przez władze PRL polityce historycznej dot. getta, artykuł Ewy Wiatr o funkcjonowaniu młodzieżowych grup na Marysinie czy tekst Michała Trębacza poświęcony spuściźnie fotograficznej getta. Irmina Gadowska pisze o malarzach, Adriana Bryk przedstawia historią poczty, a Krystyna Radziszewska opisuje losy Żydów europejskich deportowanych do getta z jesienią 1941 r. Badania na materiałach z getta łódzkiego i warszawskiego oparli Jacek Walicki, porównujący funkcjonujące w gettach archiwów i Sylweriusz Królak analizujący opisy spacerów po obu gettach. Andrzej Grzegorczyk omawia organizację pierwszej fali deportacji z getta a Bartosza Grzanki pisze o działalności SS-Sonderkommando Kulmhof. Publikujemy też dziennik z getta Viktora Hahna, relację Mordechaja Żurawskiego, uciekiniera z Chełmna oraz opracowanie Waldemara Szulca o obozie śmierci. Poza tematyką łódzką w numerze znajdzie Czytelnik również m.in. artykuł Sławomira Poleszaka dotyczący „żołnierza wyklętego” Józefa Franczaka ps. „Lalek”. Dariusza Libionki piszącego o postępowaniach sądowych przeciwko członkom lokalnych struktur NSZ powiatów miechowskiego i pińczowskiego, Adama Kopciowskiego o lubelskim kolaborancie Szamie Grajerze, czy Nawojki Lobkowicz o problemach z restytucją zagrabionego przez nazistów mienia. [kliknij by przejść do strony bieżacego numeru]
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2020-12-01

Mamy zaszczyt poinformować o rozszerzeniu składu Rady Naukowej pisma, do której dołaczyli wybitni badacze i badaczki z Polski i zagranicy.
type: item
description: W 2020 roku mamy także honor przedstawić rozszerzony skład Rady Naukowej pisma. Wierzymy, że wywrze ona pozytywny wpływ na naszą pracę, a także przyczyni do jeszcze lepszego funkcjonowania rocznika w kraju i poza jego granicami. RADA NAUKOWA: Michał Głowiński Havi Dreifuss Jan Jagielski Samuel Kassow Andrea Löw Szymon Rudnicki Dariusz Stola Jean Charles Szurek Nechama Tec Anna Wolff-Powęska Romuald Jakub Weksler-Waszkinel
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2020-12-01

Call for Articles: ROK 2022: zapowiedź zaproszenia do nadsyłania propozycji artykułów. Numer chcemy poświęcić szeroko rozumianym ucieczkom przed Zagładą.
type: item
description: Numer 18 rocznika „Zagłada Żydów. Studia i Materiały” (rok 2022) chcemy poświęcić szeroko rozumianym ucieczkom. Interesować nas będą zarówno ucieczki w sensie dosłownym, jak i metaforycznym. Po pierwsze więc chodzi o szybkie oddalenie się z niebezpiecznego czy groźnego miejsca. Może to być błyskawiczna, spontaniczna reakcja na zagrożenie bądź skrupulatnie przemyślana i starannie przygotowywana strategia przetrwania, ocalenia. Szczegóły już niebawem
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2020-09-27

Call for Articles: Call for Articles - ROK 2021: Zagłada w przestrzeni publicznej: artykulacje, nadużycia, przechwycenia
type: item
description: Numer 17 rocznika „Zagłada Żydów. Studia i Materiały” (rok 2021) chcemy poświęcić różnym formom obecności Zagłady w przestrzeni publicznej. Chodzi nam nie tylko o historię Holokaustu czy sposoby jej uprawiania, ale też o jej ideologizowanie i instrumentalizowanie w celach politycznych, a także o szeroko pojęte reprezentacje doświadczenia Zagłady: w sztuce, filmie, literaturze; o strategie wystawiennicze w muzeach i o praktyki komemoratywne w przestrzeni społecznej; last but not least — o obecność Zagłady w nowych mediach, głównie w Internecie (chodzi zarówno o strony edukacyjne, strony oficjalnych instytucji badawczych czy muzealnych, jak i o media społecznościowe oraz inicjatywy osób prywatnych i organizacji społecznych). Redakcja wraca w ten sposób do zagadnień, które stanowiły rdzeń numeru 6 (rok 2010), ale w zmienionej i rozszerzonej formule. Chcemy dzięki temu zrozumieć, z jakich powodów doszło do zerwania ciągłości historycznej w pojmowaniu Zagłady (jako zdarzenia minionego o określonej strukturze) i przekształcenia jej w pojedyncze, aktualizowane współcześnie fakty pamięciowe, zagarniane i przechwytywane przez jednostki i całe zbiorowości. Wcześniej interesowała nas problematyka z pogranicza etyki i estetyki: kiczu holokaustowego oraz najrozmaitszych nadużyciach w publicystycznej, literackiej i artystycznej reprezentacji Zagłady czy w dyskursie publicznym. Jest to refleksja już dość dobrze zadomowiona we współczesnej humanistyce (zob. klasyczne prace Toma Segeva The Seventh Million. The Israelis and the Holocaust (1991, wyd. polskie Siódmy million. Izrael – piętno Zagłady, 2012), Petera Novicka The Holocaust and Collective Memory. The American ExperienceI (1999), Tima Cole’a Selling the Holocaust. From Auschwitz to Schindler. How History is Bought, Packaged, and Sold (1999) czy Ruth Franklin A Thousand Darknesses. Lies and Truh in Holocaust Fiction (2011). Nie wyczerpuje ona jednak zagadnienia współczesnego „życia Zagłady”, tego, co za niemieckim historykiem …
creator: Zagłada Żydów. Studia i Materiały
date: 2020-08-18